ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΣΥΝΑΞΑΡΙΣΤΗΣ - Παρασκευή, 28 Φεβρουαρίου 2025

Ἀγαπητοί μας Ἀναγνῶστες, καλή σας ἡμέρα. Σήμερα 28 τοῦ μηνὸς Φεβρουαρίου καὶ ἡ Ἁγία μας Ἐκκλησία ἑορτάζει τὴ μνήμη τοῦ Ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν Βασιλείου τοῦ Ὁμολογητοῦ, ὁ ὁποῖος ἦταν συνασκητὴς καὶ μαθητὴς τοῦ Ἁγίου Προκοπίου του Δεκαπολίτου γιὰ τὸν ὁποῖο μιλήσαμε χτές. Ὁ ¨Ὅσιος Βασίλειος Ἐκάρη μοναχὸς σὲ νεαρὴ ἡλικία καὶ ὑποβλήθηκε μὲ ἀνδρεία σὲ μεγάλες σκληραγωγίες ὑπὸ τὴν καθοδήγηση τοῦ Ἁγίου Προκοπίου του Δεκαπολίτου.

 

Ἐξασκημένος ἔτσι στὸν πόλεμο κατὰ τῶν μηχανεύσεων τοῦ πονηροῦ, μπόρεσε νὰ ἀντιμετωπίσει μὲ γενναιότητα τὸν ἀγῶνα κατὰ τῶν εἰκονομάχων. Συνελήφθη ἀπὸ τοὺς ἀπεσταλμένους τοῦ Αὐτοκράτορα, βασανίστηκε καὶ παρέμεινε ἀκλόνητος στὴν ὁμολογία τῆς Ὀρθοδόξου Πίστεως. Γεμᾶτος πληγές, ἰδιαίτερα στὸ πρόσωπο, εὐλήθη σὲ σκοτεινὴ φυλακὴ ὅπου παρέμεινε μέχρι τὸ θάνατο τοῦ τυράννου, Λέοντος Γ' Ἴσαυρου, ὁ ὁποῖος ἦταν τότε Αὐτοκράτορας καὶ ἐπί κεφαλῆς τῆς Αἱρέσεως τῆς εἰκονομαχίας.

 

Ἐλευθερώθηκε κατόπιν μαζὶ μὲ τὸν Ἅγιο Προκόπιο καὶ τοὺς ἄλλους ὁμολογητὲς καὶ ἐπέστρεψε στὸν ἀσκητικὸ βίο, ὁδηγῶντας πλῆθος ἁμαρτωλῶν στὴ μετάνοια καὶ ἐπαναφέροντας πολλοὺς αἱρετικοὺς στὴν κοινωνία τῆς Ἐκκλησίας, τόσο μὲ τοὺς λόγους του, ὅσο καὶ μὲ τὸ παράδειγμα τῶν ἀρετῶν του. Ὁλοκληρώνοντας ἔτσι τὴν ἔνδοξη διαδρομή του, ἀπεδήμησε εὔχαρίς πρὸς τὴν Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν. Αὐτὸ ἦταν τὸ Ἱερὸ Συναξάρι τοῦ Ἁγίου Βασιλείου τοῦ Ὁμολογητοῦ, τοῦ Συνασκητοῦ τοῦ Ἁγίου Προκοπίου του Δεκαπολίτου.

 

Καὶ δύο Ἅγιοι, ὅπως εἴπαμε καὶ χτὲς γιὰ τὸν Ἅγιο Προκόπιο, ἔζησαν τὴν περίοδο τῆς εἰκονομαχίας καὶ ἀσκήθηκαν πνευματικὰ τόσο στὴν ἄσκηση στὴν ἔρημο, ὅσο κατόπιν καὶ μὲ τὴν ὁμολογία ποὺ ἔκαναν ὑπὲρ τῶν Ἁγίων Εἰκόνων, ὥστε νὰ ἑδραιώσουν τὸ φρόνιμα τῶν Ὀρθοδόξων Χριστιανῶν, ἀπέναντι στὴ διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας μας, ἡ ὁποία ἔλεγε πὼς ἡ προσκύνηση τῶν Ἁγίων Εἰκόνων ἰσοῦται μὲ τὴν ἀποδοχὴ τοῦ δόγματος περὶ ἐνανθρωπίσεως τοῦ Κυρίου.

 

Σήμερα ὅμως γιορτάζει καὶ μία Ἁγία Μάρτυς, ἡ ὁποία ἔζησε τὴν ἐποχὴ τῆς Τουρκοκρατίας καὶ συμπεριλαμβάνεται μέσα εἰς τὸν χορὸ τῶν Ἁγίων Νεομαρτύρων. Βλέπετε ἡ Ἁγία μας Ἐκκλησία ἔχει ἕνα πλῆθος νεομαρτύρων ποὺ στολίζουν τὸ μαρτυρολόγιο τῆς καὶ γενικότερα στολίζουν τὴν Ἁγία μας Ἐκκλησία μὲ τὴ θυσία τους καὶ τὴν ὑπομονή τους καὶ τοὺς ἀγῶνες τους στὰ νεότερα χρόνια τῆς Τουρκοκρατίας καὶ μᾶς δίνουν σὲ ἐμᾶς παραδείγματα ζωῆς, πίστεως, ἀγάπης γιὰ τὸν Θεὸ καὶ θυσιαστικότητας.

 

Σήμερα λοιπὸν ἑορτάζει ἡ Ἁγία Μάρτυς Κυράννα ἡ ὁποία μαρτύρησε τὸ 1751. Ἀπὸ ποῦ καταγόταν ἡ Ἁγία Κυράννα γιὰ νὰ ἀκούσουμε. Ἡ ὡραία Κυράννα ἦταν ἀπὸ τὸ χωριὸ Δισόκα κοντὰ στὴν Θεσσαλονίκη.

 

Σήμερα τὸ χωριὸ αὐτὸ ὀνομάζεται Ὄσσα. Καὶ ἡ ζωή της ἦταν ἁγνὴ καὶ εὐσεβὴς μέχρι τὴν ἡμέρα ποὺ ἕνας γενίτσαρος ἐπιφορτισμένος μὲ τὴν εἴσπραξη τῶν φόρων κυριευμένος ἀπὸ σατανικὸ ἔρωτα γιὰ αὐτὴν ἄρχισε νὰ ἀσκεῖ πάνω της ἀφόρητη πίεση μὲ τὰ ἐπίπονα διαβήματά του. Ἡ νεαρὰ κόρη παρέμενε ἀνέκδοτη καὶ ὁ ἀπογοητευμένος ἐραστὴς τὴν ὁδήγησε διὰ τῆς βίας στὸν δικαστὴ τῆς Θεσσαλονίκης ὅπου παρουσιάζοντας ἄλλους στρατιῶτες ὡς ψευδομάρτυρας ἰσχυρίστηκε ὅτι ἡ κόρη εἶχε δεχτεῖ τὶς προτάσεις γάμου ποὺ τῆς εἶχε κάνει καὶ τοῦ εἶχε ὑποσχεθεῖ νὰ σπαστεὶ τὸν Ἰσλαμισμό.

 

Εἴδατε προκειμένου ἐκεῖνος ὁ Γενίτσαρος νὰ τὴν λάβει γιὰ γυναῖκα του τὴν ὄμορφη αὐτὴ Ἑλληνοπούλα πόσα ἔκανε νὰ κάμψει τὸ φρόνημά της καὶ ὅταν πλέον εἶδε καὶ διαπίστωσε ὅτι δὲν μποροῦσε μὲ λόγια καὶ μὲ ἔργα διάφορα νὰ τὴν κάνει νὰ ἔρθει κοντά του καὶ νὰ γίνει γυναῖκα του καὶ ἔπρεπε φυσικὰ νὰ ἀρνηθεῖ τὴ χριστιανική της πίστη γιὰ νὰ παντρευτεῖ ἕνα Τοῦρκο τότε τὴν παρουσίασε καὶ τὴ συκοφάντησε μπροστὰ στοὺς δικαστὲς τοὺς Τούρκους στὴ Θεσσαλονίκη λέγοντας πὼς εἶχε ὑποσχεθεῖ νὰ μὲ παντρευτεῖ καὶ νὰ γίνει μουσουλμάνα. Καταλαβαίνετε ὅτι ὅταν πλέον τὰ λόγια, τὰ ἐρωτικὰ ἢ οἱ ἀγάπες τοῦ κόσμου δὲν ἔχουν πλέον ἰσχὺ καὶ δύναμη κατέφυγαν οἱ τύραννοί καὶ οἱ ἄνθρωποι πλέον στὰ ἔργα τοῦ μαρτυρίου. Πῶς δηλαδὴ νὰ κακοποιήσουν τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους ὅπου ἀντιστέκονταν γιὰ τὴν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ.

 

Στὶς κατηγορίες αὐτὲς ἡ γενναία δούλη τοῦ Χριστοῦ ἀποκρίθηκε. Ἐγὼ εἶμαι χριστιανὴ καὶ ὁ μοναδικὸς νυμφίος μου εἶναι ὁ Χριστὸς στὸν ὁποῖο δίνω προῖκα τὴν παρθενία μου. Ἐγὼ Αὐτὸν ἀγαπῶ καὶ εἶμαι ἕτοιμη νὰ χύσω τὸ αἷμα μου γιὰ χάρη Του.

 

Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπάντησή μου καὶ μὴν περιμένετε τίποτε ἄλλο ἀπὸ μένα. Ἔπειτα χαμηλῶντας ἀπὸ ἐδῶ τὸ βλέμμα στὴ γῆ κλείστηκε στὴ σιωπή της καὶ ἡ καρδιά της γέμισε τότε ἀπὸ ἄφατη χαρὰ ποὺ τὴν ἔκανε νὰ λησμονεῖ τὴ φρίκη τῶν δοκιμασιῶν τῆς ζωῆς αὐτῆς. Ἀσυγκίνητος ἀπὸ τὴν στάση τῆς κόρης καὶ ἀπὸ τὴν ἀπαστράπτουσα ὄψη της ὁ δικαστὴς διέταξε νὰ τὴ ρίξουν σιδηροδέσμια στὴν φυλακή.

 

Ἐπιμένοντας τὶς ἄνομες ἐπιθυμίες του ὁ Γενίτσαρος ἐξασφάλισε τὴν ἄδεια νὰ πηγαίνει στὸ κελὶ τῆς Ἁγίας μαζὶ μὲ ἄλλους καὶ ἀνὰ πᾶσα στιγμὴ ἔρχονταν νὰ τὴν ταλανίζουν μὲ αἰσχρὲς προτάσεις συνοδευόμενες μὲ ἀπειλὲς κατὰ τὴ ζωή της. Καθὼς ἡ Κυράννα ἀπαξιοῦσε ἀκόμη καὶ νὰ τοὺς κοιτάξει αὐτοὶ ξεσποῦσαν τὴ λύσσα τους ἐπάνω της. Ἕνας τὴν κτυποῦσε μὲ τὸ ραβδί, ἄλλος μὲ τὴ λεπίδα τοῦ ξίφους, ἄλλος τὴν κλωτσοῦσε ἢ τὴν γρονθοκοποῦσε καὶ ὅταν αὐτοὶ ἔφευγαν ἔφτανε ὁ δεσμοφύλακάς της, τὴν κρεμοῦσε ἀπὸ τὶς μασχάλες στὸ τιμωρητικὸ ξύλο καὶ τὴν κτυποῦσε μὲ βέργες μέχρι ποὺ νὰ κουραστοῦν τὰ χέρια τοῦ παρὰ τὶς ἐπικρίσεις καὶ τὶς κραυγὲς ἀγανάκτησης τῶν ἄλλων κρατουμένων.

 

Σὲ ὅλα αὐτὰ τὰ μαρτύρια, ἡ Ἁγία Μάρτης παρέμενε ἀπαθὴς σὰν κάποιος ἄλλος νὰ ὑπέφερε στὴ θέση της καὶ ἀρνοῦνταν κάθε τροφὴ ποὺ τῆς ἔδιναν. Τὴν ἕβδομη ἡμέρα, μετὰ τὴν ἄρνηση τοῦ δεσμοφύλακα νὰ ἐπιτρέψει τὴν εἴσοδο στοὺς γενίτσαρους, ἐκεῖνοι πῆγαν νὰ τὸν καταδώσουν στὸν δικαστὴ ὁ ὁποῖος τὸν κάλεσε γιὰ νὰ τὸν ἐπιπλήξει. Ἐπιστρέφοντας σὲ αὐτός, ξέσπασε ὅλο τὸ μῖσος καὶ τὴν ὀργή του στὴν Ἁγία, λέγοντάς της βλέπεις τί ἔπαθα γιὰ σένα, γιὰ νὰ μὴν ἀφήσω τοὺς γενίτσαρους νὰ μποῦν μέσα καὶ νὰ σὲ βασανίσουν.

 

Καὶ τότε, λοιπόν, τὴν ἄφησε αἱμόφυρτη νὰ κρέμεται στὸ ξύλο ὅταν ἔφνης θεῖο φῶς περιέβαλε τὸ σῶμα της καὶ καταύγασε ὅλη τὴν φυλακὴ ἐνῷ ἡ ψυχή της ἀνέβαινε ἔνδοξη πρὸς τὸν ἐπουράνιο νυμφίο ἀφήνοντας πίσω της ἕνα θεσπέσιο ἄρωμα. Ὁ δεσμοφύλακας, μετανοῶντας καὶ τρέμοντας ἀπὸ τοὺς λιμούς, διέταξε ἕναν χριστιανὸ νὰ ξεκρεμάσει τὸ σῶμα τῆς Ἁγίας ἀπὸ τὸ τιμωρητικὸ ξύλο καὶ νὰ τοῦ ἑτοιμάσει καὶ τὴν κηδεία. Ὅταν τὴν ἄλλη ἡμέρα ἡ εἴδηση γιὰ τὸ θαῦμα διαδόθηκε παντοῦ, οἱ Τοῦρκοι καταισχυμμένοι παρέδωσαν τὸ τίμιος σκήνωμα στοὺς χριστιανοὺς γιὰ νὰ τὸ ἐνταφιάσουν ἔξω ἀπὸ τὴν πόλη.

 

Αὐτὸ ἦταν τὸ μαρτύριο τῆς Ἁγίας Νεομάρτυρος Κυράννας, ποὺ μαρτύρησε τὸ 1751 γιὰ τὴν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ. Μιὰ νέα κοπέλα, ἡ ὁποία δὲν θὰ ἦταν πάνω ἀπὸ εἴκοσι χρονῶν. Ἀσφαλῶς θὰ ἦταν λιγότερο.

 

Στολισμένη μὲ τὰ κάλλη τῆς φύσης, ποὺ δίνει ὀμορφιὰ στὶς κοπέλες καὶ ταυτόχρονα ἔχοντας μία εὐγενικὴ καὶ ἁγία ψυχή. Βλέποντας ἐνώπιών της, ἡ ζωὴ νὰ ἀνοίγεται μπροστά της διάπλατη. Μιὰ καλὴ τύχη νὰ παντρευτεῖ ἕνα Τοῦρκο πλούσιο, ἕνα γενίτσαρο, ποὺ θὰ μποροῦσε ἀργότερα νὰ ἀνέβει καὶ στὰ ὕπατα ἀξιώματα τοῦ τουρκικοῦ στρατοῦ.

 

Ὅλα αὐτὰ τὰ θυσιάζει. Νὰ μὴν γίνει γυναῖκα καὶ νὰ μὴν ἀλλάξει τὴν πίστη της κοντὰ σὲ ἕναν ἄνθρωπο, ὁ ὁποῖος δὲν ἦταν κι ἐκεῖνος χριστιανός, ἀλλὰ ἦταν μουσουλμᾶνος. Δὲν τῆς συγκινοῦν οὔτε πλούτη, οὔτε δόξες, οὔτε τιμές, οὔτε ὅλα ὅσα τῆς ὑπόσχεται ἐκεῖνος ὁ ἄνθρωπος ποὺ θέλει νὰ τὴν κάνει γυναῖκα του.

 

Τὸ μόνο τὸ ὁποῖο ζητάει εἶναι νὰ μὴν χάσει τὴν πίστη της, νὰ μὴν ἀρνηθεῖ τὸν Χριστὸ καὶ ταυτόχρονα νὰ θεωρήσει ὅτι ἡ παροῦσα ζωὴ δὲν ἀξίζει τίποτα μπροστὰ στὴν ἐπουράνια ζωή. Ἔτσι λοιπὸν ἂς ὑπομείνει ὀλίγον βάσανα γιὰ νὰ κερδίσει ἀτελεύτητη χαρὰ στὴ Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν. Τί ὄμορφο καὶ ἱερὸ παράδειγμα! Ἡ Ἁγία Νεομάρτυς τοῦ Χριστοῦ, ἡ Κυράννα, ἡ ὁποία ὑπέμεινε μὲ τόση χαρὰ αὐτοὺς τοὺς πόνους τῶν βασανιστηρίων γιὰ τὴν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ, ἀρνήθηκε ἕναν ἐπίγειο νυμφίο γιὰ τὸν οὐράνιο νυμφίο τῆς ψυχῆς της, ἂς μᾶς ἐνδυναμώνει καὶ ἐμᾶς μὲ τὸ ἱερό της παράδειγμα, ἂς μᾶς δίνει θέληση πνευματικὴ νὰ ἀγωνιστοῦμε γιὰ τὴ δική του ἀγάπη, νὰ σταθοῦμε ὅπως πρέπει ἀπέναντι στὶς προκλήσεις τοῦ κόσμου ποὺ εἶναι τόσες πολλές.

 

Ἀγαπητοὶ ἀδελφοί, φτάσαμε στὸ τέλος μας καὶ ἐπικολλούμεθα τῆς Πρεσβείας καὶ τοῦ Ὁσίου Βασιλείου, τοῦ Συνασκητοῦ τοῦ Ἁγίου Προκοπίου τοῦ Δεκαπολίτου καὶ τῆς Ἁγίας Νεομάρτυρος Κυράννας, ὅπου εἶναι προστάτιδα ἔξω ἀπὸ τὴ Θεσσαλονίκη, στὸν τόπο ἐκεῖνο ποὺ ἔζησε καὶ τὴν τιμοῦν οἱ χριστιανοὶ τῆς περιοχῆς τῆς Χαλκιδικῆς. Βοήθειά μας.

 

Ἀπολυτίκιον ¨Ὁσίου Βασίλειου τοῦ Ὁμολογητοῦ

 

Ἀπολυτίκιον. 

Ἦχὸς δ’. Τὰχὺ προκατάλαβε.

Βασίλειον δώρημα, τῆς Ἐκκλησίας Χριστοῦ, 

ἐδείχθης Βασίλειε, ὡς βασιλεύσας παθῶν, 

τοῖς θείοις σου σκάμμασι· σὺ γὰρ ὁμολογίᾳ, 

τὸν σὸν βίον φαιδρύνας, λάμπεις δι’ ἀμφοτέρων, 

ὡς ἀστὴρ σελασφόρος· ἐντεῦθεν 

τῆς ἀσαλεύτου βασιλείας ἠξίωσαι.

 

 

Κοντάκιον. 

Ἦχὸς β’. Τὰ ἄνω ζητῶν.

Ἐξ ὕψους λαβῶν, τὴν θείαν ἀποκάλυψιν, 

ἐξῆλθες σοφέ, ἐκ μέσου τῶν συγχύσεων, 

καὶ μονάσας Ὅσιε, τῶν θαυμάτων εἴληφας τὴν ἐνέργειαν, 

καὶ τὰς νόσους ἰᾶσθαι τῇ χάριτι, Βασίλειε Πάτερ ἱερώτατε.

 

 

Μεγαλυνάριον.

Ὤφθης Βασιλέως τῶν οὐρανῶν, θεράπων καὶ μύστης, 

διὰ βίου εἰλικρινοῦς· ὁὗ τὸν χαρακτῆρα, σεβόμενος αἰσχύνεις, Βασίλειε παμμάκαρ, ἄνακτα τύραννον.