ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΣΥΝΑΞΑΡΙΣΤΗΣ - Παρασκευή, 21 Φεβρουαρίου 2025

Ἀγαπητοί μας τηλεθεατές, καλή σας ἡμέρα. Σήμερα, 21 τοῦ μηνὸς Φεβρουαρίου καὶ ἡ Ἁγία μας Ἐκκλησία ἑορτάζει τὴ μνήμη τοῦ Ὁσίου Πατρὸς Τιμοθέου, Ἡγουμένου τῆς Μονῆς τῶν Συμβόλων καὶ τοῦ Ἁγίου Εὐσταθίου Ἐπισκόπου Πατριάρχου Ἀντιοχείας. Δύο Ἅγιοι, ὁ ἕνας, ὁ Ὅσιος Τιμόθεος, βρέθηκε ἀντιμέτωπος μὲ τὴν αἵρεση τῆς εἰκονομαχίας.

 

Ὁ ἄλλος, ὁ Ἅγιος Εὐστάθιος ὁ Ἀντιοχείας, βρέθηκε ἀντιμέτωπος μὲ τὴν αἵρεση, τὴ μεγάλη ποὺ ὑπῆρχε τὴν ἐποχὴ ἐκείνη, τοῦ Ἀρείου, τοῦ ἀρειανισμοῦ δηλαδή. Καὶ οἱ δύο ἔδωσαν τὴ μάχη τους γιὰ τὴν ὀρθόδοξη πίστη. Τά ‘βάλαν μὲ τοὺς αἱρετικοὺς καὶ προσπάθησαν, κατὰ κάποιο τρόπο, νὰ ἑδραιώσουν τὴν ὀρθόδοξη πίστη στὶς συνειδήσεις τοῦ πληρώματος τῆς Ἐκκλησίας.

 

Γιὰ νὰ ἀκούσουμε πρῶτα ὀλίγα τὰ ὁποῖα ἀναφέρει ὅμως τὸ Ἱερὸ Συναξάρι γιὰ τὸν Ἅγιο Τιμόθεο, ὁ ὁποῖος ἦταν ἡγούμενος τῆς Μονῆς τῶν Συμβόλων. Ἐνδεδυμένος τὸ ἀγγελικὸ σχῆμα ἀπὸ τὴν νεότητά του, ὁ Ὅσιος Τιμόθεος διῆγε βίο ἀσκητικὸ στὴ Μονὴ τῶν Συμβόλων, στὸ ὅρος Ὄλυμπος τῆς Βιθυνίας, ποὺ εἶχε ἱδρυθεῖ ἀπὸ τὸν Ἅγιο Θεόκτιστο καὶ ὅπου εἶχε ζήσει ὁ Ὅσιος Πλάτων. Πρὶν γίνει ἡγούμενος στὴν γειτονικὴ Μονὴ Σακκουδίωνος.

 

Ἔχοντας ταπεινώσει ὅλες τὶς ὁρμὲς τῆς σαρκὸς μὲ μακρὰ καὶ αὐστηρὴ ἄσκηση καὶ ἔχοντας δεχθεῖ ἀπὸ τὸν Θεὸ σὲ ἀντάλλαγμα τὴ χάρη τῆς ἀπαθείας, εἶχε ἐντυπώσει στὴν καρδιά του μὲ τὴν προσευχὴ τὴν εἰκόνα τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Γιὰ τὸν λόγο αὐτὸν μπόρεσε νὰ δώσει μαρτυρία μὲ παρρησία μπροστὰ στοὺς διῶκτες του γιὰ τὴν ὀρθότητα τῆς τιμῆς τῶν ἱερῶν εἰκόνων. Τὸ Ἅγιο Πνεῦμα ποὺ εἶχε σκηνώσει ἐντὸς τοῦ ἐπιδαψίλευε μὲ τὴ μεσολάβησή του ἰάσεις, πνευματικὲς παραμυθίες καὶ θεία ἀγάπη γιὰ τὸν πλησίον, τοὺς καρποὺς τῆς Χάριτος ποὺ ἔκαναν αἰώνιο τὸ ὄνομά του στὴ χωρία τῶν ἐκλεκτῶν.

 

Ἀναπαύθηκε πιθανὸν περὶ τὸ 795. Εἶναι ἡ ἐποχὴ λοιπὸν κατὰ τὴν ὁποία τότε ὑπῆρξε λίγα χρόνια πρὶν καὶ ἀργότερα ἡ λεγόμενη εἰκονομαχία, μιὰ φοβερὴ περίοδος στὶς ἐκκλησίες μας, ὅπου ἡ Ἁγία Ἐκκλησία βρῆκε καταφύγιο στὰ μοναστήρια διότι οἱ μοναχοὶ ἦταν συνήθως θεματοφύλακες τῆς πίστεώς μας καὶ οἱ ὑπερασπιστὲς τῶν Ἁγίων Εἰκόνων ἦταν εἰκονόφιλοι σὲ ἀντίθεση μὲ τοὺς εἰκονομάχους ποὺ ἦταν συνήθως ἀπὸ τὶς στρατιωτικὲς τάξεις. Εἶναι λάθος ὁ ὅρος ποὺ χρησιμοποιοῦν ὁρισμένοι ὡς εἰκονολάτρες ποὺ λέμε καὶ χαρακτηρίζουμε συνήθως ἐκείνους ποὺ ὑπερασπίζονταν τὴν τιμὴ τῶν Ἁγίων Εἰκόνων.

 

Δὲν λάτρευε κανεὶς χριστιανὸς καὶ ποτὲ τὶς εἰκόνες. Αὐτὲς εἶναι ἀκρότητες ὅπου κατηγοροῦσαν οἱ εἰκονομάχοι, τοὺς πιστοὺς ὅτι εἶχαν φτάσει σὲ τέτοιο σημεῖο. Ἀντιθέτως οἱ πιστοὶ ἦταν εἰκονόφιλοι.

 

Δηλαδὴ ἀγαποῦσαν τὶς εἰκόνες καὶ ἔβλεπαν τὴν τιμὴ τῶν Ἁγίων Εἰκόνων ὅτι δὲν διαβαίνει ἁπλῶς σὲ ὑλικὸ ἀπὸ τὸ ὁποῖο εἶναι φτιαγμένη ἡ εἰκόνα ἀλλὰ μεταβαίνει στὸ πρωτότυπο. Ἔτσι λοιπὸν καὶ ὅσιος Τιμόθεος μὲ τὴν Ἁγία Βιωτὴ καὶ πολιτεία του στήριξε τὴν Ὀρθόδοξη Πίστη στὶς συνειδήσεις ὅλου τοῦ πληρώματος τῆς Ἐκκλησίας.

 

Σήμερα ὅμως ὅπως εἴπαμε εἶναι καὶ ἡ μνήμη τοῦ Ἁγίου Εὐσταθίου ἐπισκόπου Ἀντιοχείας.

 

Ὁ Ἅγιος Εὐστάθιος καταγόταν ἀπὸ τὴν Σύδη της Πανφυλίας Χειροτονήθηκε ἀρχικὰ ἐπίσκοπος Βεροίας τῆς Συρίας καὶ κατόπιν μετατέθηκε στὴν Ἀντιόχεια τὴ Μεγάλη ὡς διάδοχος τοῦ Ἁγίου Φιλογόνου τὸ 324. Τὸν ἑπόμενο χρόνο στὴ Σύνοδο τῆς Νικαίας συμμετεῖχε ἐνεργὰ στὴν καταδίκη τῆς Ἀρειανῆς αἱρέσεως καὶ ὁμολόγησε μὲ σθένος μαζὶ μὲ τοὺς ἄλλους πατέρες ὅτι ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς εἶναι ἀληθινὰ φύση ἡ Θεὸς ὅπως ὁ Πατὴρ καὶ τὸ Ἅγιο Πνεῦμα.

 

Συνέχιζε δὲ νὰ ἑδραιώνει τὴν πίστη θεωρούμενος ὡς ὁ ἐπί κεφαλῆς τῶν Ὀρθοδόξων γεγονὸς ποὺ προκάλεσε τὸ ἀνεκρίζωτο μῖσος καὶ τὶς ἐμπαθεῖς ἐπιθέσεις τῶν αἱρετικῶν Εὐσεβίου Νικομήδειας, Θεόγνιδος Νικαίας καὶ Εὐσεβίου Καισαρείας οἱ ὁποῖοι συνεκάλεσαν Σύνοδο στὴν Ἀντιόχεια μὲ σκοπὸ νὰ καθαιρέσουν τὸν Ἅγιο Εὐστάθιο. Προκειμένου νὰ πετύχουν τὸ στόχο τους μηχανεύτηκαν ὅλες τὶς δολιότητες. Δὲν ἀρκέστηκαν ὅμως νὰ τὸν κατηγορήσουν ὡς αἱρετικό.

 

Νὰ διαταράξουν τὴ δημόσια τάξη καὶ νὰ προσβάλουν τὴ βασιλομήτορα Ἁγία Ἑλένη, ἀλλὰ ἐπιπλέον ἔδωσαν χρήματα σὲ μιὰ ἑτέρα ἡ ὁποία παρουσίασε τὸν νεογέννητό της στὴ συνεδρίαση καὶ κατηγόρησε τὸν Ἅγιο Ἐπίσκοπο ὡς πατέρα τοῦ βρέφους. Ἡ καθαίρεση τοῦ Ἁγίου Εὐσταθίου ἀπαγγέλθηκε ἐσπευσμένα ἀπὸ τὴν σύνοδο αὐτὴ τῶν ἐργατῶν τῆς ἀδικίας καὶ ἀνακοινώθηκε στὸν αὐτοκράτορα Κωνσταντῖνο, ὁ ὁποῖος ἐξόρισε τὸν Εὐστάθιο στὴν Τραϊανούπολη τῆς Θράκης, ὅπου καὶ ἀπέθανε ὁ Ἅγιος λίγα χρόνια ἀργότερα. Λέγεται δὲ ὅτι ἡ γυναῖκα ποὺ κατηγόρησε τὸν Ἅγιο Εὐστάθιο ἐπλήγη τὴ στιγμὴ ἐκείνη ἀπὸ βαριὰ ἀσθένεια καὶ ὁμολόγησε ὅτι ἐνήργησε ὑπὸ τὴν πίεση τῶν Ἀριανοφρόνων Ἐπισκόπων.

 

Ἡ καθαίρεση τοῦ Ἁγίου Εὐσταθίου ἔγινε αἰτία νὰ προκληθεῖ σχίσμα, τὸ ὁποῖο διαίρεσε ἐπὶ πολλὰ χρόνια τὴν ἐκκλησία τῆς Ἀντιοχείας μέχρι τὸ 414. Παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι τιμήθηκε ἀπὸ τὸν Ἅγιο Ἰωάννη τὸν Χρυσόστομο ὡς μάρτυς, τὰ τίμια λείψανά του δὲν μεταφέρθηκαν στὴν Ἀντιόχεια παρὰ μόλις τὸ 482. Ὁ λαὸς μὲ μεγάλη ἀγαλλίαση ἦρθε νὰ τὰ ὑποδεχθεῖ μὲ λίβανο καὶ λαμπάδες καὶ τὰ συνόδευσε στὴ θριαμβευτική τους εἴσοδο στὴν πόλη, ἡ ὁποία ξαναβρῆκε μὲ αὐτὸν τὸν τρόπο τὴν ἑνότητά της στὴν πίστη καὶ κοινὴ προσκύνηση τοῦ ὑπερμάχου αὐτοῦ τῆς Ὀρθοδοξίας.

 

Αὐτὴ ἦταν καὶ ἡ βιογραφία τοῦ Ἁγίου Εὐσταθίου, τοῦ Πατριάρχου Ἀντιοχείας. Ὅπως ἔχουμε πεῖ καὶ σὲ ἄλλους βίους, ὁμολογητῶν Ἁγίων, οἱ ὁποῖοι μὲ τὸ ἱερὸ παράδειγμα τους, τὴν διδασκαλία τους καὶ τὴν ἄκαμπτη στάση τους στάθηκαν φάροι Ὀρθοδοξίας τὴν ἐποχὴ ἐκείνη ποὺ ἀπειλήθηκε τὸ σύνολο τῆς Ἐκκλησίας ἀπὸ τὶς ἀρρώστιες τῶν αἱρέσεων, γιατί πρόκειται γιὰ πνευματικὴ ἀσθένεια μία αἵρεση, ὅταν βρίσκεται στοὺς κόλπους τῆς Ἐκκλησίας. Ὅλοι αὐτοὶ οἱ Ἅγιοι μὲ τὸ ἱερὸ παράδειγμα τους, μὲ τὴ σταθερότητά τους ὅπως εἴπαμε, ἔγιναν τὰ φωτεινὰ παραδείγματα καὶ οἱ ὁδοδεῖκτες πρὸς τὴν ἀληθινὴ πίστη.

 

Χάρη στὴ δική τους θυσία, ὅτι δηλαδὴ προτίμησαν νὰ ταπεινωθοῦν, νὰ ἐξορισθοῦν, νὰ ὑπομείνουν βάσανα καὶ πόνους, προκειμένου ὅμως νὰ διαφυλάξουν τὴν Ὀρθόδοξη πίστη, καὶ νὰ μᾶς τὴν παραδώσουν ἀνόθευτη, ὅπως ἐμεῖς τὴν ἔχουμε σήμερα παραλάβει ἀπ' τὰ δικά τους χέρια καὶ ἐκείνη ἀπ' τὰ χέρια τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων. Ἔτσι λοιπὸν ἀγαπητοὶ ἀδελφοί, τόσο ὅσιος Τιμόθεος ποὺ γιορτάζει σήμερα, ὅσο καὶ ὁ Ἅγιος Εὐστάθιος ὁ Ἀντιοχείας ποὺ κι αὐτὸς γιορτάζει σήμερα, ὁ καθένας την ἐποχὴ ποὺ ἔζησε καὶ μὲ τὸν ἀγῶνα ποὺ ἔζησε, ποὺ ἔδωσε ὁ ἕνας γιὰ τὶς Ἅγιες Εἰκόνες καὶ ὁ ἄλλος γιὰ τὴν ὑπεράσπιση τοῦ δόγματος τῆς Ἁγίας Τριάδος καὶ τὴ θεότητα τοῦ Υἱοῦ, πὼς ὑπερασπίστηκε ἐνάντια στήν Ἀρειανικῆ αἵρεση, μᾶς δίνουν νὰ καταλάβουμε πὼς ἡ πίστη μας, τὴν ὁποία ἔχουμε, δὲν εἶναι μία πίστη τυχαία ἢ ἁπλῆ ποὺ διδάχθηκε ἀπ' τοὺς ἀνθρώπους, ἀλλὰ εἶναι ἡ πίστη τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων, αἱματοβαμμένη ἀπὸ τοὺς Ἁγίους Μάρτυρες καὶ τοὺς Ἁγίους Ὁμολογητὲς Πατέρες, ποὺ ὑπέμειναν καὶ θανάτους ἀκόμα, προκειμένου νὰ ἀφήσουν ἀνόθευτα τὰ δόγματα τῆς Ἐκκλησίας μας. Ὁ Ἅγιος Εὐστάθιος ὁ Ἀντιοχείας καὶ Ὅσιος Τιμόθεος ὁ ἐν Συμβόλοις βοήθεια σὲ ὅλους μας. Καλή σας ἡμέρα.

 Απολυτίκια Άγιου Ευστάθιου Αρχιεπισκόπου Αντιοχείας της Μεγάλης & Τιμοθέου ὁσίου τοῦ ἐν Συμβόλοις.

Ἀπολυτίκιον 

Ἦχος γ’. Θείας πίστεως.

Θείας ἔμπλεως σοφίας πέλων, ὥσπερ ἥλιος, λαμπρὸς ἐκλάμπεις, ἐν τῇ Συνόδῳ τῇ Πρώτῃ Εὐστάθιε· καὶ τὸν Υἱὸν ὁμοούσιον Ὅσιε, ἀνακηρύττεις Πατρὶ καὶ τῷ Πνεύματι. Ἀλλὰ πρέσβευε, εὐστάθειαν ἀδιάπτωτον, δοθῆναι Ἱεράρχα τοῖς τιμῶσί σε.

Κοντάκιον. 

Ἦχος πλ. δ’. Τῇ ὑπερμάχῳ.

Ὡς ἐκκαθάρας σεαυτὸν ἐνθέοις πράξεσι
Ἀρχιερέων ἀνεδείχθης θεῖον ἄγαλμα
Θεωρίᾳ καὶ ἀμέμπτῳ ἐμπρέπων βίῳ.
Ἀλλ’ ὡς στῦλος Ἐκκλησίας καὶ ἑδραίωμα
Πειρασμῶν στερρῶς ὑπέμεινας τὴν ἔφοδον.
Ὅθεν κράζομεν, χαίροις Πάτερ Ευστάθιε.

 

Μεγαλυνάριον.

Τὸν Υἱὸν ὁμότιμον τῷ Πατρὶ, Πάτερ δογματίζων, καὶ τῷ Πνεύματι συμφυῆ, τῆς ὁμολογίας, τὸν στέφανον ἐδέξω, Εὐστάθιε ποικίλαις, παλαίσας θλίψεσι.

 

Απολυτίκιο Οσίου Τιμοθέου ὁσίου τοῦ ἐν Συμβόλοις.

Ἀπολυτίκιον

Ἦχος πλ. α’. Τὸν συνάναρχον Λόγον.

Φερωνύμως τιμήσας Θεὸν Τιμόθεε, διὰ ζωῆς ἐνάρετου ἀπὸ παιδὸς ὡς σοφός, ἐτιμήθης παρ' αὐτοῦ ἀξίως Ὅσιε τῶν γὰρ ἐνθέων δωρεῶν, σκεῦος ὤφθης ἱερόν, παρέχων ἐνὶ ἐκάστω, πολυτελεῖς χορηγίας, πρὸς σωτηρίαν τῶν ψυχῶν ἠμῶν.

 

Κοντάκιον

Ἦχος δ’. Ἐπεφάνης σήμερον.

Ὡς ἀστήρ πολύφωτος ἐκ τῆς ἑῴας, ἀναλάμψας ηὔγασας, ἐν ταῖς καρδίαις τῶν πιστῶν, τάς ἀρετάς τῶν θαυμάτων σου, θαυματοφόρε παμμάκαρ Τιμόθεε.

Μεγαλυνάριον.

Ἄρας τὸν σταυρόν σου ἀπὸ παιδός, ἴχνεσι τοῦ Λόγου, ἐπορεύθης ἀσκητικῶς, καὶ τῆς ἀπαθείας, τὴν ἔλλαμψιν πλουτήσας, παθῶν ἡμᾶς ἀχλύος, ῥῦσαι Τιμόθεε.