ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΣΥΝΑΞΑΡΙΣΤΗΣ - Πέμπτη, 13 Μαρτίου 2025

Ἀγαπητοί μας Ἀναγνῶστες, καλή σας ἡμέρα καὶ εὐλογημένη. Σήμερα 13 τοῦ Μηνὸς Μαρτίου καὶ ἡ Ἁγία μας Ἐκκλησία ἑορτάζει τὴν Ἀνακομιδὴ τῶν Λειψάνων τοῦ Ἐν Ἁγίοις Πατρὸς Νικηφόρου, Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως τοῦ Ὁμολογητοῦ. Σήμερα τὸ Ἱερὸν Συναξάριο δὲν ἀναφέρει πολλὰ γιὰ τοὺς Ἁγίους ποὺ ἑορτάζουν.
 
Ἔτσι θὰ ἔχουμε τὴ δυνατότητα νὰ ἀκούσουμε ὀλίγα γιὰ τὸν κάθε ἕναν Ἅγιο ὁ ὁποῖος σήμερα ἑορτάζει. Γιὰ τὴν Ἀνακομιδὴ τῶν Λειψάνων τοῦ Ἁγίου Νικηφόρου, ὁ ὁποῖος ἦταν καὶ ὁμολογητὴς καὶ προφανῶς ὅταν ἀκοῦτε ὁμολογητὴς Ἅγιος, ὁ νοῦς σας θὰ πρέπει νὰ πηγαίνει συνήθως ὅτι ἔζησαν οἱ Ἅγιοι αὐτοὶ τὴν περίοδο τῆς εἰκονομαχίας. Ὅπου ὁμολόγησαν τὴν πίστη τους γιὰ τὸν Χριστό, γιὰ τὴν ὀρθόδοξη πίστη δηλαδὴ καὶ ταυτόχρονα ὑπέμειναν διάφορα βάσανα καὶ πόνος μέσα ἀπὸ ἐξορίες καὶ θλίψεις ποὺ τοὺς ὑπέβαλαν οἱ εἰκονομάχοι, οἱ αὐτοκράτορες ἀλλὰ καὶ οἱ Πατριάρχες ποὺ ὑπῆρχαν τὴν ἐποχὴ ἐκείνη.
 
Γιὰ νὰ ἀκούσουμε γιὰ τὸν Ἅγιο Νικηφόρο τὸν ὁμολογητή. Μετὰ τὴν κατάπαυση τῆς εἰκονομαχίας καὶ τὴν ἀναστήλωση τῶν ἱερῶν εἰκόνων ὁ Πατριάρχης Μεθόδιος I εἰσηγήθηκε στοὺς βασιλεῖς Μιχαὴλ καὶ Θεοδώρα ὅτι δὲν εἶναι δίκαιο τὸ ἱερὸ λείψανο τοῦ Ἁγίου Νικηφόρου νὰ εὑρίσκεται μακριά. Ἔτσι ἀπεστάλησαν ἐκ μέρους τοῦ Πατριάρχου καὶ τῶν αὐτοκρατόρων οἱ ἁρμόδιοι οἱ ὁποῖοι ἄνοιξαν τὸν τάφο τοῦ Ἁγίου στὴ Μονὴ τοῦ Ἁγίου Θεοδώρου καὶ βρῆκαν τὸ ἱερὸ σκήνωμα τοῦ Ἀκέραιο καὶ ἄθιχτο μετὰ 19 ἔτι ἀπὸ τὴν κοίμησή του.
 
Μὲ ἱερὲς συνοδεῖες καὶ μεγαλοπρέπεια τὸ ἔβαλαν σὲ βασιλικὴ τριήρη καὶ τὸ ἔφεραν στὴν βασιλεύουσα. Ὅταν τὸ βασιλικὸ πλοῖο προσέγγισε στὸν πορθμὸ τῆς Ἀκροπόλεως ἐξῆλθαν μὲ λαμπάδες ὁ Αὐτοκράτορας καὶ οἱ σύγκλητος γιὰ νὰ προϋπαντήσουν τὸ ἱερὸ λείψανο τὸ ὁποῖο συνόδευσαν μέχρι τὴν Ἁγία Σοφία. Ἀπὸ ἐκεῖ τὸ ἔτος 846 τὸν κατέθεσαν στὸ ναὸ τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων ὅπου ἐτελεῖτο ἡ σύναξής του.
 
Ἐκεῖ ἐκκλησιάζονταν τὴ Δευτέρα τοῦ Πάσχα ὁ Αὐτοκράτορας ὁ ὁποῖος πρὸ τοῦ τάφου τοῦ Ἁγίου Νικηφόρου ἄναβε κεριὰ καὶ προσευχόταν. Αὐτὴ ἦταν ἡ ἀνακομιδὴ τῶν λειψάνων τοῦ Ἁγίου Νικηφόρου Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως. Σήμερα ὅμως ἑορτάζουν καὶ οἱ Ἅγιοι Μάρτυρες Ἀλέξανδρος, Διονύσιος, Φρόντωνος, τῶν Βασιλικῶν ὅπως ἀκριβῶς ἀναφέρεται ὁ ἱερὸς Συναξαριστής.
 
Γιατί ὀνομάζονταν Βασιλικοὶ οἱ Ἅγιοι αὐτοὶ Μάρτυρες. Τὸ μαρτύριο τῶν Ἁγίων Μαρτύρων οἱ ὁποῖοι ἔφεραν τὸν τίτλο Βασιλικοὶ ἀναφέρεται στὸ ἰερωνυμικὸ μαρτυρολόγιο. Οἱ Ἅγιοι ἐμαρτύρησαν στὴ Θεσσαλονίκη.
 
Ἴσως ὁ Ἅγιος Ἀλέξανδρος νὰ ταυτίζεται μὲ τὸν Ἅγιο Μάρτυρα Ἀλέξανδρο τὸ Ρωμαῖο ὁ ὁποῖος ἑορτάζει στὶς 14 Μαρτίου. Τὸ μαρτύριο τοῦ Ἁγίου Φρόντωνος, ἀναφέρεται σὲ ἕνα ἀπὸ τὰ ἀρχαιότερα ἀνατολικὰ συναξάρια τοῦ 4ου αἰῶνος τῶν Συριακῶν Μαρτυρολόγιων. Ἐκεῖ ἀναφέρονται καὶ ἄλλοι τρεῖς μάρτυρες.
 
Ὁ Ἅγιος Φρόντων πρέπει νὰ μαρτύρησε ἐπὶ Αὐτοκράτορος Μαξιμιανοῦ. Καὶ σήμερα εἶναι καὶ ἡ μνήμη τῶν Ἁγίων Μαρτύρων Ἀφρικανοῦ, Ποὺπλίου καὶ Τερεντίου. Οἱ Ἅγιοι Μάρτυρες Ἀφρικανός, Πούπλιος καὶ Τερέντιος συνελήφθησαν ἐπειδὴ ἦσαν χριστιανοὶ καὶ ὁδηγήθηκαν ἐνώπιον τοῦ ἡγεμόνος τῆς χώρας, ὁ ὁποῖος τοὺς πρόσταξε νὰ θυσιάσουν στὰ εἴδωλα.
 
Ἐκεῖνοι μὲ μιὰ φωνὴ ὁμολόγησαν τὴν πίστη τους στὸν Χριστὸ καὶ καθυβρίσαν τὰ εἴδωλα. Τότε ἐκεῖνος ὀργισμένος τοὺς ἐπέβαλε σὲ φρικτὰ βασανιστήρια καὶ μάστιγες. Τοὺς ἔδεσε μὲ ἁλυσίδες καὶ τοὺς ἔβαλε μέσα σὲ κάμινο γιὰ τρεῖς ἡμέρες.
 
Ὅταν ὅμως ἄνοιξαν τὴ σφραγισμένη κάμινο εἶδαν μὲ ἔκπληξη ὅτι οἱ Ἅγιοι ἦσαν σῶοι καὶ ἀβλαβεῖς. Ἀπὸ τὸ θαῦμα αὐτὸ πολλοὶ πίστεψαν στὸν Χριστὸ καὶ ἀποκεφαλίστηκαν. Ὁ τυφλὸς πνευματικὰ ἡγεμόνας διέταξε νὰ ρίξουν τοὺς Ἁγίους ἐπάνω σὲ ἀναμμένα κάρβουνα καὶ νὰ τοὺς χτυποῦν.
 
Τοὺς ἐξερίζωσε μὲ σίδερα τοὺς ὄνυχες, ἐκεῖνοι καὶ πάλι μὲ τὴ χάρη τοῦ Θεοῦ θαυματούργησαν. Τὰ εἴδωλα ἔπεσαν κάτω καὶ συνετρίβησαν στὴ γῆ. Διελύθησαν ὅπως τὸ κερὶ ἀπὸ τὴ φωτιά.
 
Τότε ὁ ἡγεμόνας φοβούμενος μήπως καὶ ἄλλοι ἀπὸ τοὺς εἰδωλολάτρες γίνουν Χριστιανοὶ ἔδωσε ἐντολὴ νὰ ἀποκεφαλίσουν τοὺς Ἁγίους. Ἔτσι ἐτελείωσε ἡ μαρτυρία αὐτῶν καὶ οἱ Ἅγιοι ἀπέλαβαν τοὺς οὐράνιους στεφάνους. Ἡ σύναξη αὐτῶν ἐτελεῖτο στὴ Μονή του Παυλοπετρίου κοντὰ στὸ Παντείχιον τῆς Μικρᾶς Ἀσίας καὶ ὅπως ἀναφέρει ὁ Θεόδωρος ὁ ἀναγνώστης ἡ ἀνακομιδὴ τῶν ἱερῶν λειψάνων τῶν Ἁγίων Μαρτύρων ἔγινε ἐπὶ Θεοδοσίου τοῦ Πρώτου τοῦ Μεγάλου.
 
Στὶς 21 Σεπτεμβρίου καὶ αὐτὰ ἀπετέθησαν στὴν Ἁγία Εὐφημία τῆς Πέτρας. Αὐτὸς ἦταν καὶ ὁ βίος τῶν Ἁγίων Μαρτύρων Ἀφρικανοῦ, Ποὺπλίου καὶ Τερεντίου. Σήμερα λοιπὸν διαβάσαμε τὸν βίο κάποιων μαρτύρων καὶ τὴν ἀνακομιδὴ τῶν λειψάνων τοῦ Ἁγίου Νικηφόρου, Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως τοῦ Ὁμολογητοῦ.
 
Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖο μᾶς προκαλεῖ ἰδιαίτερη ἐντύπωση καὶ στεκόμαστε ὀλίγων εἶναι ἡ εὐλάβεια ποὺ ἔδειχνε ἡ Ἁγία μας Ἐκκλησία εἰς τὰ λείψανα τῶν Ἁγίων καὶ Θεοφόρων Πατέρων. Εἴδατε πὼς ὁ Πατριάρχης Μεθόδιος ἅμα την καταπαύσει τῆς αἱρέσεως τῆς εἰκονομαχίας ἐκεῖνο ποὺ ἐφρόντισε ἦταν νὰ ἐπιστρέψουν τὰ λείψανα ὅλων τῶν πατέρων ἐκείνων ποὺ ἀγωνίστηκαν ὑπὲρ τῶν Ἁγίων εἰκόνων νὰ ἐπιστρέψουν εἰς τὴν Βασιλεύουσα ὡς κατὰ κάποιο τρόπο ἔνδειξη ὅτι ὅλη ἡ πόλη πλέον σέβεται τὶς Ἅγιες εἰκόνες, τιμᾶ ἐκείνους ποὺ ὁμολόγησαν τὴν πίστη ὑπὲρ τῶν Ἁγίων εἰκόνων καὶ ἦταν εἰκονόφιλοι, ἔτσι λοιπὸν ἐπιστρέφονται τὰ λείψανα ὅλων ὅσων ὑπέμειναν μαρτύρια γιὰ τὴν ἀγάπη καὶ τὴ δόξα τοῦ Χριστοῦ καὶ τῶν Ἁγίων εἰκόνων. Ἕνας λοιπὸν ἀπὸ αὐτοὺς ἦταν καὶ ὁ Ἅγιος Νικηφόρος ὅπου ἐπέστρεψε τὸ ἱερό του λείψανο καὶ ὅπως ἀκούσαμε προηγουμένως 19 ἔτη ἐνῷ ἦταν θαμμένο εἰς τὴν γῆ εὑρέθηκε σῶο, ἀκέραιο καὶ εὐωδιάζον.
 
Εἴδατε ἡ χάρις τοῦ Ἁγίου Θεοῦ πὼς σκηνώνει μέσα στὰ λείψανα τῶν Ἁγίων. Διότι ἡ Ἁγία ψυχή τους δὲν εἶναι μόνο ἐκείνη ἡ ὁποία καθαγιάζεται μέσα ἀπὸ τοὺς ἀγῶνες ποὺ ἐπιτελοῦν οἱ Ἅγιοι ὅσο βρίσκονται Ἐν ζωῇ. Ἀλλὰ ἡ χάρις μεταδίδεται καὶ εἰς τὸ σῶμα τους καὶ ὅταν ἡ ψυχὴ ἀναχωρεῖ ἀπὸ τὸ σῶμα πλέον τὸ σῶμα γίνεται λείψανο δηλαδὴ ὅτι ἔχει ἀπομείνει ἀπὸ τὸν ἄνθρωπο ποὺ ἡ ψυχή του ἔχει φύγει γιὰ τοὺς οὐρανοὺς καὶ γίνεται καὶ σκήνωμα τῆς ψυχῆς.
 
Δηλαδὴ τὸ σημεῖο εἶναι ἐκεῖνο ποὺ ἡ ψυχὴ ζοῦσε καὶ κατοικοῦσε ὅσο βρισκότανε στὴ γῆ. Ἔτσι λοιπὸν τιμᾶμε ὡς πνευματοφόρα τὰ λείψανα τῶν Ἁγίων Μαρτύρων. Τὰ θαύματα τὰ ὁποῖα ἐπιτελοῦνται μέσα ἀπὸ τὰ λείψανα τους, τὰ ὀστᾶ τους εἶναι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα μᾶς ἐνδυναμώνουν στὸν πνευματικό μας ἀγῶνα.
 
Γι' αὐτὸ ὅταν ἀρχίζει ἰδιαίτερα τώρα καὶ ἡ Ἁγία καὶ Μεγάλη Σαρακοστὴ πάντοτε ἔχουμε τὴν ἀνάγκη νὰ προσκυνοῦμε τὰ λείψανα τῶν Ἁγίων Πατέρων, τῶν Ὁμολογητῶν καὶ τῶν Μαρτύρων τῆς πίστεώς μας ὅπου μᾶς βοηθοῦν καὶ ἐμᾶς ἢ στὸν προσωπικό μας πνευματικὸ ἀγῶνα. Ἀγαπητοί μας Ἀναγνῶστες σας εὐχόμαστε μιὰ καλὴ καὶ Ἁγία ἡμέρα νὰ ἔχετε καὶ ὁ Θεὸς νὰ εἶναι μαζί σας καὶ νὰ σᾶς ἐνισχύει στὸν ἀγῶνα τῆς Μεγάλης Σαρακοστῆς. Καλημέρα σας καὶ εὐλογημένη.

 

Ἀπολυτίκιον Ἀνακομιδὴς Τιμίων Λειψάνων Ἁγίου Νικηφόρου τοῦ Ὁμολογητοῦ, Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως

 

                                   Ἀπολυτίκιον. 

Ἦχὸς γ’. Θείας πίστεως.

Θήκη ἔνθεος, καὶ ζωῆς πλήρης, ἀναδέδεικται, τῇ Ἐκκλησίᾳ, ἡ σὸρὸς τῶν μυριπνόων λειψάνων σου· ἧς τῇ σὲπτῇ κομιδῇ κομιζόμεθα, τὰς δωρεὰς Νικηφόρε τοῦ Πνεύματος. Πάτερ Ὅσιε, Χρὶστὸν τὸν Θὲὸν ἱκέτευε, δωρήσασθαι ἡμῖν τὸ μέγα ἔλεος.

 

 

Κοντάκιον. 

Ἦχὸς γ’. Θείας πίστεως.

Τὴν ψυχήν σου τέθεικας, ὑπὲρ τῆς ποίμνης σοῦ Πάτερ, καὶ αὐτῇ τὸ ἄδολον, τῆς εὐσεβείας ἐνέθου· ὅθεν σου, τὴν τῶν λειψάνων λάρνακα θείαν, χαίρουσα, καθυποδέχεται καὶ κραυγάζει· σύ μου καύχημα καὶ σκέπη, ὦ Νικηφόρε, ὁμολογίας λαμπτήρ.

 

 

Μεγαλυνάριον.

Χάρις πλουσιόδωρος δαψιλῶς, πρόεισι τῷ κόσμῳ, ὥσπερ ῥεῖθρον ἐκ τῆς Ἐδέμ, ἐκ τῶν σῶν λειψάνων, καὶ ἄρδει Νικηφόρε, ἀεὶ τῆς Ἐκκλησίας, ἅπαν ἀνάστημα.