ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΣΥΝΑΞΑΡΙΣΤΗΣ - Κυριακή, 23 Φεβρουαρίου 2025

Ἀγαπητοί μας τηλεθεατές, καλή σας ἡμέρα. Σήμερα 23 τοῦ μηνὸς Φεβρουαρίου ἡ Ἁγία μας Ἐκκλησία ἑορτάζει τὴ μνήμη τοῦ Ἁγίου Ἐνδόξου Ἱερομάρτυρος Πολυκάρπου Ἐπισκόπου Σμύρνης. Ὁ Ἅγιος Πολύκαρπος ἀγαπητοὶ ἀδελφοί, ὁ ὁποῖος ἔγινε Ἐπίσκοπος Σμύρνης καὶ μαρτύρησε γιὰ τὴν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ, ὑπῆρξε μαθητὴς τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Θεολόγου, τοῦ ἀγαπημένου μαθητοῦ τοῦ Κυρίου μας.

 

Εἶναι ἕνας ἀπὸ τοὺς Ἀποστολικοὺς Πατέρες, σύγχρονος τοῦ Ἁγίου Ἰγνατίου Ἀντιοχείας, ὅλων ἐκείνων τῶν Ἁγίων Μορφῶν ποὺ ὑπῆρξαν στὶς περιοχὲς ἐκείνης τῆς Μικρᾶς Ἀσίας, ἁγίασαν, μαρτύρησαν, ἔδωσαν μαρτυρία Ἰησοῦ Χριστοῦ πρῶτα μὲ τὸ κήρυγμα καὶ μετὰ μὲ τὸ μαρτύριό τους, καὶ ἀφοῦ λαμπρὸς καὶ καλὸς τελείωσαν τὴ ζωή τους, ἀνήρθαν στὴν Βασιλεία τοῦ Θεοῦ καὶ πρεσβεύουν γιὰ ὅλους ἐμᾶς.

 

Εἶναι πολὺ συγκινητικὸ τὸ Ἱερὸ Συναξάριο τοῦ Ἁγίου Ἱερομάρτυρος Πολυκάρπου, τοῦ μεγάλου αὐτοῦ Ἁγίου, ὅπως εἴπαμε. Γι' αὐτὸ καὶ εἶμαι σίγουρος ὅτι θὰ προκαλέσει τὸ ἐνδιαφέρον σὲ ὅλους μας καὶ ταυτόχρονα θὰ μᾶς βοηθήσει πολὺ καὶ θὰ μᾶς οἰκοδομήσει πνευματικά.

 

Ἂς ἀκούσουμε τώρα τὸ Ἱερὸ Συναξάριο τοῦ Ἁγίου Πολυκάρπου Σμύρνης. Ὁ ἔνδοξος μάρτυς τοῦ Χριστοῦ Πολύκαρπος, ὁ ὁποῖος κατὰ τὸν μαθητὴ τοῦ Ἅγιου Εἰρηναίου Λουγδούνου ὑπῆρξε μαθητὴς τῶν Ἀποστόλων καὶ οἰκεῖος μὲ ὅσους τὸν Κύριον εἶδον, γεννήθηκε στὴν Ἔφεσο κατὰ τοὺς χρόνους τοῦ Αὐτοκράτορα Βεσπασιανοῦ, γύρω δηλαδὴ στὸ 70 μετὰ Χριστόν. Πρὶν μαρτυρήσουν οἱ Ἅγιοι γονεῖς τους, ἐμπιστεύτηκαν τὸ παιδί τους σὲ εὐσεβῆ καὶ εὐγενῆ γυναῖκα τὴν Καλλίστη, ἡ ὁποία τὸ ἀνέθρεψε μὲ φόβο Θεοῦ καὶ ἀγάπη γιὰ τὶς ἀρετές.

 

Ἦταν δηλαδὴ Υἱὸς Ἁγίων γονέων. Οἱ γονεῖς του μαρτύρησαν γιὰ τὴν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ. Τὸ παιδὶ γεμᾶτο συμπόνια ἐφάρμοζε τόσο καλὰ τὴν ἐντολὴ τῆς ἐλεημοσύνης, ὥστε δαπανοῦσε τὰ ἀποθέματα τῆς θετῆς μητέρας του, μοιράζοντάς τα στοὺς πτωχούς.

 

Πολάκης, ἡ εὐσεβὴς ἐκείνη χεῖρα, ἡ Καλλίστη, ὅπου τὸν ἀνέθρεφε σὰν δικό της παιδί, ἐφόσον οἱ γονεῖς τοῦ Ἁγίου εἶχαν ἀποθάνει, ἔβλεπε τὸν μικρὸ νὰ σκορπάει τὸ βιός της καὶ νὰ τὸ δίνει στοὺς φτωχούς, τόσο πολὺ ποὺ μιὰ μέρα, λέει, ἐπέστρεψε στὸ σπίτι καὶ εἶδε τὴν ἀποθήκη της ἀδειανή. Θύμωσε τότε καὶ τὸν μάλωσε τὸν μικρό, ὅπου τὸ ὄνομά του ἦταν ὁ Παγκράτιος εἰς τὴν ἀρχή. Ἐκεῖνος ὅμως τῆς εἶπε νὰ μὴν ἀνησυχεῖ καὶ ὅτι μὲ τὴν προσευχή του θὰ ἐπανέλθει ἡ εὐλογία τοῦ Θεοῦ στὸ σπίτι τους.

 

Πράγματι, λέει τὸ ἱερὸ Συναξάριο, ὅτι προσευχήθηκε τότε ὁ μικρὸς Παγκράτιος καὶ μὲ θαυμαστὸ τρόπο γέμισε πλέον ἡ ἀποθήκη τῆς χήρας ἐκείνης τῆς καλῆς της μὲ πάρα πολλὰ ἀγαθά. Εἶπε τὸ θαυμαστὸ τοῦτο σημεῖο ἡ θετή του μητέρα, εὐλόγησε καὶ μεγάλυνε τὸ Θεό, κατάλαβε πὼς τὸ παιδί του τὸ κρύβει μεγάλη χάρη μέσα του καὶ τοῦ ἄλλαξε τὸ ὄνομα, ἀπὸ Παγκράτιο τὸν ὀνόμασε Πολύκαρπο, ὅτι δηλαδὴ πολλοὺς καρποὺς θὰ φέρει, ὄχι μόνο τοὺς ὑλικοὺς καρποὺς ποὺ πολλαπλασίασε στὸ σπίτι της, ἀλλὰ πολὺ περισσότερους πνευματικοὺς καρποὺς στὶς καρδιὲς τῶν πιστῶν τῆς Ἐκκλησίας. Σὲ ὥριμη ἡλικία ἔγινε μαθητὴς τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Θεολόγου, ὁ ὁποῖος στὴν ἐποχὴ ἐκείνη κήρυττε τὸ Εὐαγγέλιο στὴν ἐπαρχία τῆς Ἀσίας, μαζὶ μὲ τὸν Ἅγιο Βουκόλο τον Ἐπίσκοπος Σμύρνης ποὺ γιορτάζει 6 Φεβρουαρίου, καὶ μαζὶ μὲ τὸν Ἅγιο Ἰγνάτιο τὸν Θεοφόρο ποὺ γιορτάζει 20 Δεκεμβρίου.

 

Ἐμποτισμένος λοιπὸν μὲ τὴ διδασκαλία τοῦ Ἁγίου Ἀποστόλου, μοιράστηκε πρόθυμα ὅλες τὶς περιπέτειες τοῦ ἀγαπημένου μαθητοῦ τοῦ Χριστοῦ μέχρι τὴν ἐξορία του στὴν Πάτμο. Ὁ Ἅγιος Ἰωάννης χειροτόνησε τότε τον Βουκόλο Ἐπίσκοπος Σμύρνης καὶ τοῦ ἀνέθεσε ὑπὸ τὴν προστασία του τὸν Ἅγιο Πολύκαρπο καὶ τοῦ εἶπε «φεύγω γιὰ τὴν ἐξορία μου ἐγὼ στὴν Πάτμο, ἀφήνω ἐσένα Ἐπίσκοπο στὴν Σμύρνη καὶ θὰ σὲ παρακαλέσω ὑπὸ τὴν ἐποπτεία σου, τοῦ εἶπε ὁ Ἅγιος Ἰωάννης, νὰ ἔχεις τὸν μικρό του τον Πολύκαρπο ὅπου θὰ τὸν ἔχεις βοηθό σου ἢ στὸ Ἀποστολικό σου ἔργο». Καὶ πράγματι ὁ Ἅγιος Βουκόλος ἐκτιμῶντας τὶς ἀρετὲς ποὺ ἔβλεπε στὸ πρόσωπο τοῦ νεαροῦ Πολυκάρπου σύντομα τὸν χειροτόνησε διάκονο καὶ κατόπιν πρεσβύτερο καὶ τοῦ ἀνέθεσε τὴ φροντίδα τῶν ὀρφανῶν.

 

Ὥσπου μιὰ μέρα ὁ Ἅγιος Βουκόλος προεῖδε τὸν θάνατό του μὲ τὴ χάρη τοῦ Θεοῦ καὶ ὅρισε τότε τὸν ταπεινὸ Πολύκαρπο, τὸν ἁπλὸ πρεσβύτερο τῆς Ἐκκλησίας νὰ γίνει διάδοχος τοῦ εἰς τὸν θρόνο τὸν Ἐπισκοπικὸ τῆς Σμύρνης. Ὅταν μὲ θέλημα Θεοῦ καὶ πνευματικοῦ πατρὸς ἔγινε ποιμένας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Σμύρνης ὁ Πολύκαρπος ἐπιδόθηκε στὸ ἔργο ἐν πάσῃ πολιτείᾳ τῶν πατέρων του μιμούμενος καὶ παραλαμβάνοντας πιστὰ τὰ δικά τους λόγια ὅπως καὶ ὅσα εἶχαν ταμιεύσει ἀπὸ τὸ ἴδιο τὸ στόμα τοῦ Κυρίου. Ἀπὸ τὴν ἐξορία του στὴν Πάτμο, ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ἀπηύθυνε τὰ ἐγγόμια του, τοῦ Ἀγγέλου τῆς Ἐν Σμύρνης Ἐκκλησίας ἐνθαρρύνοντάς τον νὰ μένει πιστὸς ἄχρι θανάτου ὥστε νὰ λάβει τὸν στέφανο τῆς ζωῆς.

 

Ἐνδεδυμένος στὴν Θεία Χάρη, ὁ Πολύκαρπος ἐπιτέλεσε πλῆθος θαυμάτων. Ἔσβησε μὲ τὴν προσευχὴ τοῦ μιὰ πυρκαγιὰ ποὺ ἀπειλοῦσε τὸν τόπο ἐπὶ ἑπτὰ ἡμέρες. Προκάλεσε εὐεργετικὴ βροχὴ μετὰ ἀπὸ μακρὰ ξηρασία.

 

Ἐλευθέρωσε δαιμονισμένους καὶ θεράπευσε ἀρρώστους μὲ ἀποτέλεσμα χάρη σὲ αὐτὸν νὰ μεταστραφοῦν στὴν ἀληθινὴ πίστη πολυάριθμοι εἰδωλολάτρες. Βλέποντας πράγματι αὐτὰ τὰ θαυμαστὰ σημεῖα ποὺ ἐπιτελοῦσε ἡ Χάρις τοῦ Θεοῦ, μέσῳ τοῦ Ἁγίου Πολυκάρπου ἦταν ποτὲ δυνατὸ ἄραγε νὰ μὴν πειστοῦν οἱ ἄνθρωποι καὶ νὰ μὴν ἔρθουν εἰς τὸ φῶς τῆς ἀληθείας. Γιατί δὲν ἦταν μόνο τὰ λόγια ποὺ μιλοῦσαν τοῦ Ἁγίου, ἀλλὰ πάνω ἀπ' ὅλα ἦταν ἡ θεάρεστη ζωῆς του καὶ τὰ θαυμαστὰ ἔργα ποὺ ἐπιτελοῦσαν.

 

Ὅταν πρὸς τὴν ἀρχή της Ἐπισκοπείας του Πολυκάρπου, γύρω στὸ 101 μ.Χ., ὁ Ἅγιος Ἰγνάτιος ὁ Θεοφόρος, ποὺ ἦταν Ἐπίσκοπος στὴν Ἀντιόχεια, καταδικάστηκε σὲ θάνατο καὶ ἐστάλλει ἁλυσοδεμένος στὴ Ρώμη γιὰ νὰ παραδοθεῖ στὰ θηρία, πέρασε ἀπ' τὴ Σμύρνη καὶ συναντήθηκε μὲ τὸν Ἅγιο Ἐπίσκοπο, ὅπου συζήτησε μαζί του γιὰ τελευταία φορά, φθάνοντας τὴν Τρωάδα, ἔστειλε ἐπιστολὴ γιὰ νὰ τὸν εὐχαριστήσει γιὰ τὴ φιλοξενία του καὶ τοῦ ἀνέθεσε καὶ τὴ φροντίδα τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἀντιοχείας καὶ τοῦ μετέδωσε θεόπνευστες συμβουλὲς γιὰ τὰ καθήκοντα τοῦ Ποιμενάρχη. Σὲ ὑπερτιμῶ, ἀκοῦστε τὶ τοῦ γράφει τώρα ὁ Ἅγιος Ἰγνάτιος ὁ Θεοφόρος στὸν Ἅγιο Πολύκαρπο. Σὲ ὑπερτιμῶ ἀφοῦ ἀξιώθηκα νὰ δῶ τὸ ἄμωμο πρόσωπό σου.

 

Σὲ παρακαλῶ στὸ ὄνομα τῆς Χάριτος ποὺ ἐνεδύθεις νὰ συνεχίσεις τὸν δρόμο σου καὶ νὰ τοὺς στηρίξεις ὅλους τὴν πίστη ὥστε νὰ σωθοῦν. Φύλατε τὴν τιμὴ τοῦ ἀξιώματός σου μὲ κάθε ἐπιμέλεια σώματος καὶ πνεύματος. Φρόντιζε γιὰ τὴν ἑνότητα διότι τίποτε δὲν ὑπάρχει ἀνώτερο της.

 

Βάσταζε τοὺς πάντες ὅπως ὁ Κύριος βαστάζει ἐσένα. Ἀφοσιώσου στὸ ἀδιαλείπτως προσεύχεστε. Νὰ ὑπομένεις ἐν ἀγάπῃ τῆς ἀσθένειας ὅλων ὡς τέλειος ἀθλητής.

 

Οἱ περιστάσεις σὲ ἀποζητοῦν ὅπως ἀποζητᾶ τὸν ἄνεμο ὁ κυβερνήτης τοῦ πλοίου καὶ ὁ χειμαζόμενος τὸ ἀσφαλὲς ὁρμητήριο γιὰ νὰ ἀξιωθεῖς τὸν Θεό. Ἐν συνεχείᾳ ὁ Ἅγιος Πολύκαρπος ἔγραψε στοὺς χριστιανοὺς τῶν Φιλίππων γιὰ νὰ τοὺς συγχαρεῖ ποὺ δέχτηκαν τὸν Ἰγνάτιο καὶ τοὺς μάρτυρες τὰ μηνύματά της ἀληθοῦς ἀγάπης τοὺς ὁποίους ξεπροβοδήσατε ἀξίως τοὺς ἁλυσοδεμένους μὲ ἀγιόπρεπα δεσμὰ τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν διαδήματα ἐκείνων ποὺ εἶναι ἀληθινὰ ἐκλεγμένοι ἀπὸ τὸν Θεὸ καὶ Κύριο ἡμῶν. Τοὺς προτρέπει νὰ προκαρτεροῦν μὲ τὴν ὑπομονὴ ἐκείνη ποὺ εἶδαν στοὺς μάρτυρες καὶ τοὺς ἐκθέτει τὶς ἀρχὲς μιᾶς φιλάνθρωπης χριστιανικῆς κοινότητας.

 

Ἡ πίστη εἶναι μήτηρ πάντων ἡμῶν. Ἀκολουθεῖ ἡ ἐλπίδα ἐνῷ προπορεύεται ἡ ἀγάπη πρὸς τὸν Θεὸ καὶ τὸν Χριστὸ καὶ τὸν πλησίον. Ἐὰν κάποιος ζεῖ μὲ αὐτὲς τὶς ἀρετὲς ἐκπληρώνει τὴν ἐντολὴ τῆς δικαιοσύνης διότι ὁ ἔχων ἀγάπη βρίσκεται μακριὰ ἀπὸ κάθε ἁμαρτία.

 

Μὲ τὸν καθόλου ἀποστολικὸ αὐτὸν τρόπο κυβέρνησε τὴν ἐκκλησία του ἐπὶ περισσότερα ἀπὸ 50 ἔτη. Γύρω στὸ 160, γέροντας πλήρης ἡμερῶν μετέβη στὴ Ρώμη γιὰ νὰ συσκεφθεῖ μὲ τὸν πάπα Ἀνίκητο. Γύρω ἀπὸ τὴν διαφορὰ ποὺ χώριζε τὴν ἐκκλησία τῆς Ρώμης ἀπὸ τὶς ἐκκλησίες τῆς Ἀσίας ὅσον ἀφορᾶ τὸν καθορισμὸ τῆς ἡμέρας τοῦ ἑορτασμοῦ τοῦ Πάσχα καὶ γιὰ νὰ ὑπερασπιστεῖ τὴν ὀρθὴ πίστη κατὰ τῶν αἱρέσεων.

 

Ἡ ἀκτινοβολία τῆς ἁγιότητός του καὶ ἡ διδασκαλία του προκάλεσαν τὴ μεταστροφὴ πολλῶν ψυχῶν ποὺ εἶχαν παραπλανηθεῖ ἀπὸ τοὺς αἱρετικοὺς Μαρκίωνα καὶ Οὐαλεντίνο. Κατὰ τὴν ἀναχώρησή του ἀπὸ τὴν Ρώμη ὁ πάπας ἀπὸ σεβασμό του παρεχώρησε νὰ προΐσταται τῆς εὐχαριστιακῆς συνάξεως. Ἀφοῦ ἀσπάστηκαν ἀλλήλους, χώρισαν ἐν εἰρήνῃ σεβόμενοι ἀμοιβαίως τὶς θεμιτὲς διαφορὲς μεταξὺ τῶν τοπικῶν ἐκκλησιῶν.

 

Λίγο μετὰ τὴν ἐπιστροφή τους στὴ Σμύρνη τὸ 165 ὁ ἀνθύπατος Εὐστράτιος Κοδράτος ἐξαπέλυσε βίαιο διωγμὸ ὁ ὁποῖος ἀναστάτωσε ὅλες τὶς ἐκκλησίες τῆς Ἀσίας καὶ κατὰ τὸν ὁποῖο ὁ Ἅγιος Πολύκαρπος ἡλικίας τότε 86 ἐτῶν βρῆκε μαζὶ μὲ 12 μάρτυρες ἀπὸ τὴ Φιλαδέλφεια ἔνδοξο θάνατο τὸ Μεγάλο Σάββατο 23 Φεβρουαρίου τοῦ 167 μὲ τρόπο παρόμοιο μὲ τὸ πάθος τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Ἐνῷ οἱ γενναῖοι μάρτυρες τοῦ Χριστοῦ ὑφίσταντο κάθε εἴδους βασανιστήρια καὶ παραδίδονταν στὸ τέλος τροφὴ στὰ θηρία ὁ Πανόσιος Πολύκαρπος διατηροῦσε τὴ συνηθισμένη γαλήνη του καὶ ἤθελε μάλιστα νὰ παραμείνει στὴν πόλη γιὰ νὰ μὴν ἐγκαταλείψει τὸ πνευματικό του ποίμνιο. Μὲ τὴν ἐπιμονὴ ὅμως τῶν συντρόφων του ποὺ τὸν ἱκέτευαν νὰ μὴν ἐκτεθεῖ εἰς τὸν θάνατο ἀποσύρθηκε σὲ ἕνα μικρὸ κτῆμα κοντὰ στὴν πόλη καὶ μέρα νύχτα προσευχόταν γιὰ ὅλους τοὺς ἀνθρώπους καὶ ὅλες τὶς ἐκκλησίες τοῦ κόσμου.

 

Τρεῖς ἡμέρες πρὶν τὴ σύλληψή του ἐνῷ προσευχόταν εἶδε εἰς τὸν ὕπνο του μιὰ περίεργη ὀπτασία. Εἶδε ὅτι τὸ προσκέφαλό του ἔπιασε φωτιὰ καὶ τότε ὅταν σηκώθηκε πλέον καὶ βγῆκε ἔξω ἀπ' τὸ κελίο τοῦ στράφηκε πρὸς τοὺς ἀνθρώπους ποὺ εἶχε κοντά του καὶ τοὺς ἀνήγγειλε ὅτι σὲ λίγο θὰ ἀποθάνω καὶ θὰ μαρτυρήσω μέσα στὴ φωτιά. Ἀναγκασμένος νὰ ἀλλάξει κρησφύγετο δὲν πρόλαβε νὰ φτάσει ἐκεῖ ὅταν ὁπλισμένοι ἄνδρες ποὺ εἶχαν μάθει ποὺ βρίσκεται βασανίζοντας ἕναν μικρὸ κτῆμα κοντὰ στὴν πόλη καὶ ἕναν μικρὸ δοῦλο εἰσέβαλαν στὸ σπίτι.

 

Ὁ ἐπίσκοπος ἀρνήθηκε νὰ διαφύγει καὶ τοὺς δέχτηκε μὲ πρόσωπο ποὺ ἔλαμπε γεμᾶτο γλυκύτητα καὶ καλοσύνη τοὺς κάλεσε νὰ φᾶνε καὶ νὰ πιοῦνε ὅσο ἤθελαν καὶ τὸ μόνο ποὺ ζήτησε ἦταν νὰ τοῦ δώσουν λίγη ὥρα γιὰ νὰ προσευχηθεῖ. Ἐκεῖνοι δέχτηκαν καὶ γιὰ δύο ὧρες ὁ γέροντας στεκόταν ὄρθιος, πλήρης θείας χάριτος μνημονεύοντας ὅσους ἀνθρώπους εἶχε γνωρίσει μικροὺς καὶ μεγάλους, ἐνδόξους καὶ ἀφανεῖς ὅπως καὶ τὴν ἀνὰ τὴ οἰκουμένη καθολικὴ ἐκκλησία. Ὅταν ἔφτασε ἡ ὥρα νὰ φύγουν οἱ στρατιῶτες κυριευμένοι ἀπὸ μεγάλο φόβο καὶ μετανοημένοι γιὰ τὸ ἔργο ποὺ εἶχαν νὰ ἐκτελέσουν τὸν ἔβαλαν νὰ καθίσει πάνω σὲ ἕνα ὄνο σὲ ἕνα γαϊδουράκι δηλαδὴ γιὰ νὰ τὸν ὁδηγήσουν στὴ Σμύρνη.

 

Ὁ Εἰρήναρχος ποὺ δικαίως ὀνομαζόταν Ἡρώδης ἐμφανίστηκε μπροστά του καὶ τὸν ἀνέβασε στὴν ἅμαξά του μὲ σκοπὸ νὰ τὸν πείσει κατὰ τὴ διαδρομὴ ὥστε νὰ σώσει τὴ ζωή του θυσιάζοντας τὸν Καίσαρα. Ὅταν ὅμως κατάλαβε ὅτι ἡ Ματαίως κοπίαζε τὸν πέταξε στὸν δρόμο καθυβρίζοντάς τον πληγωμένος στὸ πόδι, ὁ γέροντας συνέχισε παραταύτα χαρούμενος τὸν δρόμο του πεζός. Ὅταν μπῆκε στὸ στάδιο τὸ ὁποῖο ἦταν γεμᾶτο ἀπὸ ἕνα πλῆθος εἰδολάτρες ποὺ οὔρλιαζε καὶ διψοῦσε γιὰ αἷμα, μιὰ θεϊκὴ φωνὴ ἀκούστηκε ἀπὸ τοὺς μοναδικοὺς χριστιανοὺς ποὺ βρίσκονταν στὸ κέντρο τοῦ πλήθους καὶ ἔλεγε ἴσχυε πολύκαρπέ καὶ ἀδρίζου.

 

Ὁ ἀνθύπατος τὸν προέτρεψε νὰ ἀπαρνηθεῖ τὸν Χριστὸ λέγοντας λυπήσου τὰ χρόνια σου καὶ ἄλλα παρόμοια ποὺ συνήθως λένε οἱ διῶκτες σὲ τέτοιες περιστάσεις. Ὁρκίσου στὴν τύχη τοῦ καίσαρα καὶ πὲς ἔ ρέ τους ἄθέούς του φώναξε. Περιφέροντας τότε τὸ βλέμμα του πάνω στὸ πλῆθος τῶν εἰδωλολατρῶν ποὺ γέμιζε τὸ ἀμφιθέατρο ὁ πολύκαρπος ἀναστέναξε καὶ στρέφοντας τὰ μάτια στὸν οὐρανὸ εἶπε ἔ ρέ τους ἄθέούς.

 

Στὴ δὲ πίεση ποὺ δεχόταν νὰ λοιδορήσει τὸ Χριστὸ ἀποκρίθηκε. 86 χρόνια τὸν δουλεύω τὸν Χριστὸ καὶ δὲ μὲ ἀδίκησε πουθενά. Πὼς μπορῶ λοιπὸν νὰ βλασφημήσω τὸ βασιλέα μου ἐκεῖνον ποὺ μὲ ἔσωσε μὲ τὴ θυσία του.

 

Ὁ ἀνθύπατος εἶπε ἔχω θηρία καὶ θὰ σὲ παραδώσω σὲ αὐτὰ ἂν δὲν ἀλλάξεις γνώμη. Ὁ πολύκαρπος ἀπάντησε κάλεσε τὰ γιατί εἶναι ἀδύνατο γιὰ μᾶς νὰ ἀλλάξουμε γνώμη καὶ νὰ περάσουμε ἀπὸ τὸ καλύτερο στὸ χειρότερο. Ἀντίθετα εἶναι καλὸ νὰ ἀλλάζεις γιὰ νὰ πᾶς ἀπὸ τὸ κακὸ στὸ δίκαιο.

 

Θὰ σὲ κάψω στὴν πυρὰ ἀφοῦ περιφρονεῖς τὰ θηρία του εἶπε ὁ δικαστής. Ὁ πολύκαρπος τότε γεμᾶτος ὁρμὴ καὶ χαρὰ ἀποκρίθηκε μὲ ἀπειλῆς μὲ πῦρ τὸ ὁποῖο καίει προσωρινὰ καὶ ὕστερα ἀπὸ λίγο σβήνει. ἀγνοεῖς τοῦ λέγει τὸ πῦρ τῆς Μελλούσης κρίσεως καὶ αἰωνίου κολάσεως ποὺ ἐπιφυλάσσεται γιὰ τοὺς ἀσεβεῖς.

 

Ἀλλὰ γιατί ἀργοπορεῖς φέρε ὅτι θέλεις. Ὁ κήρυκας τότε ἀνήγγειλε τρεῖς φορὲς ὅτι ὁ πολύκαρπος εἶχε ὁμολογήσει πὼς εἶναι χριστιανός. Τότε τὸ πλῆθος τῶν εἰδωλολατρῶν μανιασμένο ἀπαίτησε νὰ ἐξαπολύσουν ἐναντίον του ἕνα λιοντάρι.

 

Ἐπειδὴ ὅμως οἱ θηριομαχίες εἶχαν τελειώσει φώναξε νὰ καεῖ ζωντανὸς στὴν πυρά. Καὶ ἀμέσως οἱ εἰδωλολάτρες καὶ οἱ ἑβραῖοι μαζὶ πῆγαν νὰ μαζέψουν ἀπὸ τὰ γύρω ἐργαστήρια καὶ λουτρὰ ξύλα καὶ φρύγανα. Ὅταν ὅλα ἦσαν ἕτοιμα στὴ μέση τοῦ σταδίου ὁ πολύκαρπος ἀπέθεσε ὁ ἴδιος στὰ ἱμάτια τοῦ τόσο γαλήνια σὰν νὰ ἐπρόκειτο νὰ προσφέρει τὴν Ἁγία Ἀναφορά.

 

Θέλησε μάλιστα νὰ βγάλει καὶ τὰ ὑποδήματα πρᾶγμα ποὺ δὲν ἔκανε ποτέ. Ἀκοῦστε αὐτὴ τὴ λεπτομέρεια δὲν ἔβγαζε ποτὲ τὰ παπούτσια του Ἅγιος πολύκαρπος. Γιὰ ποιό λόγο διότι οἱ πιστοὶ ἤθελαν τσακωνόντουσαν μεταξύ τους ποιός νὰ τοῦ πλύνει τὰ πόδια καὶ νὰ τοῦ τὰ φιλήσει, νὰ τοῦ τὰ ἀσπαστεῖ διότι τὸ θεωροῦσαν Ἅγιο καὶ εὐλογημένο ἄνθρωπο.

 

Καὶ ἐπειδὴ ὁ Ἅγιος ἔχοντας σὲ δύσκολη θέση ἀπὸ μεγάλη ταπεινοφροσύνη δὲν ἔβγαζε ποτὲ τὰ παπούτσια του. Τὰ ἔβγαλε γιὰ πρώτη φορὰ ὅταν ἦταν νὰ μπεῖ μέσα εἰς τὴν πυρά. Ὅταν ἑτοιμάστηκαν νὰ τὸν καρφώσουν πάνω σὲ ἕνα πάσσαλο γιὰ νὰ σταθεῖ μέσα στὴ φωτιά, εἶπε ὁ Ἅγιος ἀφῆστε μὲ ἔτσι.

 

Ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος μοῦ δίνει τὴ δύναμη νὰ ὑπομείνω τὴν φωτιὰ θὰ μὲ ἰκανώσει ἐπίσης νὰ παραμείνω ἀκίνητος δίχως στὴν ἀνάγκη τῶν καρφιῶν. Ὅταν τὸν ἀνέβασαν πάνω στὰ ξύλα σὰν τὸν διαλεγμένο ἀπὸ τὸ κοπάδι κριὸ ποὺ προσφέρεται ὁλοκαύτωμα ἔστρεψε τὰ μάτια πρὸς τὸν οὐρανὸ καὶ ἀναπέμποντας μιὰ τελευταία προσευχὴ εὐχαρίστησε τὸ Θεὸ διότι τὸν ἀξίωσε μαζὶ μὲ ὅλους τοὺς Ἁγίους Μάρτυρες νὰ λάβει μέρος στὸ ποτήριο τοῦ Χριστοῦ Εἰς Ἀνάστασιν ζωῆς αἰωνίου ψυχῆς καὶ σώματος ἐν ἀφθαρσίᾳ Πνεύματος Ἁγίου Ἀφοῦ ἀνέπεμψε τοῦ Ἀμὴν καὶ πλήρωσε τὴν εὐχὴ ὁ Δήμιος ἄναψε τὴν πυρὰ μιὰ τεράστια φλόγα ἀναπήδησε ἀλλ’ ὃ τοῦ θαύματος ἡ φωτιὰ σχημάτισε ἔφνης μιὰ κόγχη σὰν ἱστίο ποὺ τὸ φουσκώνει ὁ ἄνεμος περιβάλλοντας σὰν τεῖχος τὸ σῶμα τοῦ Μάρτυρος Ἐκεῖνος ἔστεκε στὸ κέντρο ὄχι ὡς σάρκα ποὺ καίγεται ἀλλὰ ὡς ἄρτος ψηνόμενος ἢ ὡς χρυσὸς καὶ ἄργυρος ἐν καμίνο πυρούμενος καὶ ἡ εὐωδία ἦταν τόσο δυνατὴ ὥστε οἱ παρευρισκόμενοι νόμιζαν ὅτι καίγοντανε λιβάνι ἢ ἄλλο πολύτιμο ἄρωμα καὶ ὄχι ἀνθρώπινες σάρκες Βλέποντας οἱ ἀσεβεῖς ὅτι τὸ σῶμα τοῦ Ἁγίου δὲν μποροῦσε νὰ καεῖ φώναξαν τὸ δήμιο νὰ τὸν ἀποτελειώσει μὲ τὸ ξίφος Τὸ αἷμα τότε ξεπήδησε τόσο ἄφθονο ποὺ ἔσβησε τὴ φωτιὰ ἀφήνοντας ἄναυδο τὸ πλῆθος Τὰ τίμια λείψανα τοῦ Ἁγίου Μάρτυρος ἀποτεφρώθηκαν μὲ προτροπὴ τῶν Ἑβραίων ἀλλὰ οἱ πιστοὶ μπόρεσαν παραταύτα νὰ μαζέψουν μερικὰ ὀστᾶ τὰ ὁποῖα ἀπέθεσαν σὲ κατάλληλο τόπο ὅπου καὶ συνάζονταν κάθε χρόνο γιὰ νὰ ἑορτάσουν μὲ χαρὰ τὴν γενέθλιο ἡμέρα του στὸν οὐρανό. Τὸ ἔνδοξο μαρτύριο τοῦ Ἁγίου Πολυκάρπου ἐπισφράγισε ἂν καὶ προσωρινὰ τὸν διωγμὸ κατὰ τῶν χριστιανῶν.

 

Αὐτὸ ἦταν τὸ μαρτύριο ἀγαπητοὶ ἀδελφοὶ τοῦ Ἁγίου Πολυκάρπου Σμύρνης τοῦ μεγάλου καὶ σπουδαίου αὐτοῦ πατρὸς ἀποστολικοῦ πατρὸς τῆς Ἐκκλησίας μας ὁ ὁποῖος μὲ τὴν Ἁγία Παρουσία του τὸ Ἱερό του Κήρυγμα καὶ πάνω ἀπὸ ὅλα τὸ Ἱερὸ Παράδειγμά του στήριξε τὶς Ἐκκλησίες τῆς Ἀσίας ἐξαιρέτως δὲ τὴν Ἐκκλησία τῆς Σμύρνης τοὺς δύσκολους ἐκείνους πρώτους αἰῶνες ὅπου ἡ Ἁγία μας Ἐκκλησία μαστιζόταν ἀπὸ τοὺς διωγμοὺς τῶν εἰδωλολατρῶν καὶ τὸ αἷμα τῶν χριστιανῶν ποτάμι ἐπλημμύριζε τοὺς δρόμους. Οἱ ἅγιες καὶ σπουδαῖες αὐτὲς μορφὲς τῆς Ἐκκλησίας μας ποὺ μᾶς συγκινοῦν μὲ τὸ παράδειγμα τοὺς καὶ μὲ τὴν ὡραία θυσία τους εἶναι φωτεινὰ καὶ λαμπρὰ παραδείγματα γιὰ ὅλους ἐμᾶς. Πολύκαρπο ὀνόμασε ἡ θετή του μητέρα ἡ Καλλίστη ποὺ τὸν τὸν Ἅγιο, τὸν Ἅγιο Πολυκάρπου Σμύρνης Πολύκαρπο διότι ἔφερε καρποὺς πολλοὺς στὸ σπίτι της ἀπὸ τὸ θαῦμα ἐκεῖνο τὸ ὁποῖο ἐπετέλεσε ἀλλὰ καὶ πολύκαρπο διότι πολλοὺς πνευματικοὺς καρποὺς ἔφερε ὅπως εἴπαμε στὶς καρδιὲς τῶν πιστῶν.

 

Εὐχόμαστε λοιπὸν γιὰ μία καρποφόρα καὶ πνευματικὴ ζωὴ νὰ πρεσβεύει ὁ Ἅγιος Ἱερομάρτυς Πολύκαρπος εἰς τὸν Κύριο γιὰ ὅλους ἐμᾶς. Ἡ ζωή μας ἐπὶ γῆς νὰ εἶναι πνευματικὰ καρποφόρα. Νὰ γεμίσει δηλαδὴ μὲ θείους καὶ εὐλογημένους καρπούς.

 

Νὰ εὐχαριστηθεῖ ὁ Θεὸς νὰ ὠφεληθοῦν οἱ ἄνθρωποι ἡ Ἁγία Ἐκκλησία μας. Ἔτσι λοιπὸν εὐσεβεῖς ἀδελφοί μου σᾶς εὔχομαι καλὴ καὶ εὐλογημένη ἡμέρα διὰ πρεσβειῶν τοῦ Ἁγίου Ἱερομάρτυρος Πολυκάρπου Σμύρνης. Καλή σας ἡμέρα.

Ἀπολυτίκιον. Αγίου Πολύκαρπου
Ἱερομάρτυρος Επισκόπου Σμύρνης.

 Ἀπολυτίκιον. 

Ἦχος δ’. Ταχὺ προκατάλαβε.

Τὴν κλῆσιν τοῖς ἔργοις σου, ἐπισφραγίσας σοφέ, ἐλαία κατάκαρπος, ὤφθης ἐν οἴκῳ Θεοῦ, Πολύκαρπε ἔνδοξε· σὺ γὰρ ὡς Ἱεράρχης, καὶ στερρὸς Ἀθλοφόρος, τρέφεις τὴν Ἐκκλησίαν, λογικῇ εὐκαρπίᾳ, πρεσβεύων Ἱερομάρτυς, ὑπὲρ τῶν ψυχῶν ἡμῶν.

 

Κοντάκιον. 

Ἦχος α’. Χορὸς Ἀγγελικὸς.

Καρποὺς τοὺς λογικούς, τῷ Κυρίῳ προσφέρων, Πολύκαρπε σοφέ, ἀρετῶν δι’ ἐνθέων, ἐδείχθης ἀξιόθεος, Ἱεράρχα μακάριε, ὅθεν σήμερον, οἱ φωτισθέντες σοῖς λόγοις, ἀνυμνοῦμέν σου, τὴν ἀξιέπαινον μνήμην, Θεὸν μεγαλύνοντες.

 

Μεγαλυνάριον.

Φοῖνιξ ἀνεδείχθης καρποτελής, ὡς καρποφορίαν, περιφέρων θεουργικήν, τὴν τῶν Ἀποστόλων, ἀμέσως κοινωνίαν, δι’ ἧς ἐκτρέφεις κόσμον, Πάτερ Πολύκαρπε.