ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΣΥΝΑΞΑΡΙΣΤΗΣ - Τετάρτη, 19 Φεβρουαρίου 2025

Ἀγαπητοί μας τηλεθεατές, καλή σας ἡμέρα καὶ εὐλογημένη. Σήμερα 19 τοῦ μηνὸς Φεβρουαρίου καὶ ἡ Ἁγία μας Ἐκκλησία ἑορτάζει διάφορους Ἁγίους. Πρῶτον ἔχουμε τὴ μνήμη τοῦ Ἁγίου Ἀποστόλου Ἀρχίππου, τοῦ Ἁγίου Κόνωνος, τοῦ Ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν Κόνωνος, ὅπου θὰ ἀκούσουμε ὀλίγα στοιχεῖα γιὰ τὴ ζωὴ καὶ τοῦ Ἁγίου Ἀποστόλου Ὀνησίμου καὶ τοῦ Ὁσίου Κόνωνος καὶ τέλος τῆς Ἁγίας Ὁσιομάρτυρος Φιλοθέης τῆς Ἀθηναίας, δευτέρας προστάτιδος τῆς πόλεως τῶν Ἀθηνῶν, τῆς περιωνύμου πρωτεύουσάς μας, ὅπου μαζὶ μὲ τὸν Ἅγιο Διονύσιο τὸν Ἀρεοπαγίτη ἑορτάζει καὶ αὐτὴ ἡ Μεγάλη Ἁγία τῆς Ἐκκλησίας μας, ποὺ ὅπως θὰ ἀκούσουμε στὴ συνέχεια τοῦ Ἱεροῦ Συναξαρίου, ἦταν ἐκείνη ποὺ στάθηκε δίπλα στὸ λαό της πρωτεύουσας, στὰ δύσκολα χρόνια τῆς Τουρκοκρατίας..

 

Πρῶτον, ὁ Ἅγιος Ἀπόστολος Ἄρχιππος. Ὁ Ἅγιος Ἀπόστολος Ἄρχιππος ἦταν γιὸς τοῦ Ἁγίου Ἀποστόλου Φιλήμονος στὴν πόλη τῶν Κολοσσῶν τῆς Μικρᾶς Ἀσίας. Εἴχαμε μιλήσει πρὶν ἀπὸ λίγες ἡμέρες γιὰ τὴ μνήμη τοῦ Ἁγίου Ἀποστόλου Ὀνήσιμου, ποὺ ἦταν δοῦλος τοῦ Ἁγίου Φιλήμονος καὶ ὁ Ἀπόστολος Παῦλος παρενέβη μέσῳ τῆς ἐπιστολῆς του, προκειμένου νὰ διευθετήσει ἕνα θέμα ποὺ εἶχε δημιουργηθεῖ, ἀνάμεσα σὲ αὐτὸν καὶ στὸν κύριό του τὸν Φιλήμονα ποὺ βρισκόταν στὶς Κολοσσές.

 

Ὁ Ἅγιος λοιπὸν Ἀπόστολος Ἄρχιππος ποὺ ἑορτάζει σήμερα ἦταν γιὸς τοῦ Ἁγίου Φιλήμονος, γιὸς τοῦ Φιλήμονος καὶ τῆς Ἀπφίας ποὺ ἦταν σύζυγος τοῦ Φιλήμονος. Ὁ Ἅγιος Ἀπόστολος Παῦλος τὸν ἀποκαλεῖ συστρατιώτη ἡμῶν τὸν Ἅγιο Ἄρχιππο, ὅτι ἦταν δηλαδὴ καὶ αὐτὸς μέσα στὴ στρατιὰ ὅλων ἐκείνων ὅπου εἶχαν καταταγεῖ στὸ κήρυγμα τοῦ Ἱεροῦ Εὐαγγελίου. Μαζὶ μὲ τὸν πατέρα του τὸν Ἅγιο Φιλήμονα ἐργαζόταν γιὰ τὴ διάδοση τοῦ μηνύματος τοῦ Ἱεροῦ Εὐαγγελίου στὴν πόλη τῶν Κολοσσῶν καὶ στὰ περίχωρά της.

 

Μάλιστα λέγεται πὼς εἶχε λάβει ἱερατικὸ ἀξίωμα, ὅπου συντελοῦσε ἀρκετὰ μὲ τὴν παρουσία του, μάλιστα τὴν λειτουργική του παρουσία, στὴν Ἐκκλησία τῶν Κολοσσῶν τῆς Μικρᾶς Ἀσίας. Διέδιδε τὸ Ἱερὸ Εὐαγγέλιο καὶ προσπαθοῦσε νὰ στηρίζει τοὺς χριστιανούς. Κατὰ τὴν μακρὰ ἀπουσία τοῦ Ἐπισκόπου Ἐπαφρά, ὁ ὁποῖος βρισκόταν τότε στὴ Ρώμη μὲ τὸν Ἀπόστολο Παῦλο, χρειάστηκε μάλιστα νὰ ἐπωμιστεῖ παρὰ τὸ νεαρὸ τῆς ἡλικίας του ὅλη τὴν εὐθύνη τῆς Ἐκκλησίας τῶν Κολοσσῶν, ὅπου τὰ κατάφερε ἱκανοποιητικά.

 

Ὁ ζῆλος του γιὰ τὸ κήρυγμα προκάλεσε τὸ μῖσος τῶν ἐθνικῶν, τῶν εἰδωλολατρῶν δηλαδή, ποὺ τὸν συνέλαβαν καὶ τὸν ἔσυραν ἐνώπιον τοῦ διοικητῆ Ἀνδροκλή. Καθὼς ἀρνιόταν νὰ προσφέρει θυσία στὴν Ἄρτεμη, τὸν γύμνωσαν, τὸν μαστίγωσαν καὶ τὸν ἔριξαν σὲ ἕνα λάκκο, ὅπου τὸν σκέπασαν μέχρι τὴ μέση μὲ χῶμα καὶ τὸν παρέδωσαν κατόπιν σὲ στρατιῶτες καὶ παιδιὰ νὰ τὸν περιπαίξουν καὶ νὰ τὸν βασανίσουν ὅπως ἐκεῖνοι νόμιζαν φρικτότερα. Πῆραν βελόνες, κατατρύπησαν τὸ σῶμα του καὶ μέσα σὲ φρικτοὺς πόνους ὁ Ἅγιος Ἀπόστολος Ἄρχιππος παρέδωσε τὸ πνεῦμα του στὰ χέρια τοῦ Κυρίου καὶ ἔλαβε τὸ στέφανο τοῦ μαρτυρίου.

 

Στὸ τέλος, μάλιστα, τὸν λιθοβόλησαν κιόλας τὸν Ἅγιο. Ὑπέμεινε τόσο γιὰ τὴν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ, ἔγινε καὶ ὁμολογητής. Πέρα ἀπὸ τὰ βάσανα, τοὺς κόπους, τὶς θυσίες ποὺ εἶχε, ἡ διάδοση τοῦ μηνύματος τοῦ Ἱεροῦ Εὐαγγελίου, ὅλα αὐτὰ τὸν στεφάνωσαν, ἀλλὰ στὸ τέλος ἐλαμπρύνθη ὅλος ἰδιαιτέρως μετὰ ἀπὸ τὸ Ἅγιο μαρτύριο τὸ ὁποῖο εἶχε.

 

Ὁ Ὅσιος Κόνων τώρα ποὺ γιορτάζει κι αὐτὸς σήμερα, ὁ Ὅσιος Κόνων ἦταν μιὰ μεγάλη προσωπικότητα τῆς Ἐκκλησίας τῆς Παλαιστίνης. Ζοῦσε ἐκεῖ στὴν Παλαιστίνη, καταγόταν κατ' ἀρχὴν ἀπὸ τὴν Κιλικία καὶ ζοῦσε στὴ Μονὴ Πενθουκλᾶ ποὺ βρισκόταν δυτικὰ τοῦ Ἰορδάνη Ποταμοῦ. Εἶχε μεγάλη εὐσέβεια, πολλὲς ἀρετές, ἡ μεγάλη τοῦ δὲ ἄσκηση τὸν εἶχε ἤδη ἀναβιβάσει σὲ ὕψη ἀρετῶν καὶ εἶχε ἀναλάβει ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία νὰ τελεῖ τὰ βαπτίσματα ἐκεῖ στὸν Ἰορδάνη Ποταμὸ καὶ προσέρχονταν διάφοροι ἄνθρωποι χριστιανοὶ ὅπου ζητοῦσαν νὰ τοὺς βαπτίσει μέσα στὸν Ἰορδάνη.

 

Παρ' ὅτι ὅμως εἶχε φτάσει σὲ μεγάλη ἡλικία καὶ ἦταν μεγάλα τὰ μέτρα τῆς ἀρετῆς του, ἐνοχλεῖτο ἀπὸ σαρκικὸ πόλεμο κατὰ τὴ διάρκεια τῆς βαπτίσεως νεαρῶν γυναικῶν. Ὅταν πήγαιναν δηλαδὴ νεαρὲς γυναῖκες καὶ τοὺς ζητοῦσαν νὰ τὶς βαπτίσει, αἰσθανόμενος ὁ Ἅγιος τὸν πόλεμο αὐτὸ νὰ κυριεύει τὸ σῶμα του, ὑποχωροῦσε Πολάκης καὶ παραπονιόταν στὸν Ἅγιο Ἰωάννη τὸν Πρόδρομο ὅπου τὸν εἶχε προστάτη του ὅτι ἤθελε νὰ τοῦ πάρει αὐτὸν τὸν πόλεμο γιὰ νὰ μπορεῖ νὰ ἀσκεῖ τὰ καθήκοντά του ἐν εἰρήνῃ χωρὶς νὰ ταράζεται ἀπὸ λογισμοὺς καὶ ταυτόχρονα νὰ νιώθει μέσα του ἐνοχὲς καὶ τύψεις. Κάθε φορὰ ὅμως ποὺ σκεφτόταν νὰ παρατήσει αὐτὴ τὴν ὑπηρεσία τὴν ὁποία εἶχε, νὰ παραιτηθεῖ ἀπὸ αὐτὴ τὴν ὑπηρεσία ποὺ εἶχε καὶ νὰ φύγει μακριὰ ὥστε νὰ μὴν ἐπιτελεῖ αὐτὸ τὸ καθῆκον τῆς βάπτισης δηλαδή, ἐμφανιζόταν ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Πρόδρομος ὁ ὁποῖος τοῦ ἔλεγε κάνε ὑπομονὴ καὶ ἐγώ σου ὑπόσχομαι ὅτι θὰ σὲ ἐλευθερώσω ἀπὸ αὐτὸν τὸν ἀγῶνα.

 

Κάποια μέρα ὅμως ἦρθε στὸν Ἰορδάνη γιὰ νὰ βαπτιστεῖ μία νεαρὴ κόρη ἀπὸ τὴν Περσία ἡ ὁποία ἦταν ἰδιαίτερα ὄμορφη. Ὅταν λοιπὸν τὴν εἶδε ὁ Ἅγιος κυριεύτηκε ὑπὸ πειρασμὸ καὶ σκεπτόμενος λοιπὸν τὸν ἀγῶνα τὸν ὁποῖο ἐπιτελοῦσε εἶπε ὅτι ἐγὼ δὲν εἶμαι ἄξιος γιὰ νὰ ἐπιτελῶ βαπτίσεις. Ἐγὼ ἔχω ἕναν ἰδιαίτερο πόλεμο γι' αὐτὸ σηκώνομαι καὶ φεύγω πάραυτα καὶ ἐγκαταλείπω ἐκεῖνο τὸ διακόνημα τὸ ὁποῖο μοῦ εἶχε ἀναθέσει ἡ Ἐκκλησία νὰ κάνω.

 

Ἔφυγε λοιπὸν καὶ στὸν δρόμο ποὺ πήγαινε συνάντησε τὸν Ἅγιο Ἰωάννη τὸν Πρόδρομο ὁ ὁποῖος τὸν ἐρώτησε ποιός εἶναι ὁ λόγος ὁ ὁποῖος τὸν ἀνάγκασε νὰ ἐγκαταλείψει τὴν ὑπηρεσία του καὶ νὰ φύγει ἀπ' τὴ Μονή. Καὶ τοῦ εἶπε τότε ὁ Ἅγιος Κόνων ὅτι ἐγὼ Πολάκης σὲ παρακάλεσα τοῦ λέει νὰ μοῦ πάρεις αὐτὸ τὸ πόλεμο ποὺ νιώθω κατὰ τὴ διάρκεια τῆς βαπτίσεως καὶ ἐσὺ τοῦ λέει ἐνῷ μοῦ εἶχες ὑποσχεθεῖ ὅτι θὰ μὲ βοηθήσεις δὲν ἔκαμε τίποτα. Ἔτσι λοιπὸν καὶ ἐγὼ ἀποφάσισα νὰ ἐγκαταλείψω τὸ διακόνημά μου καὶ νὰ φύγω διότι δὲν ἀντέχω εἰς τὸν πόλεμο καὶ φοβοῦμαι νὰ χάσω κιόλας τὴν ψυχή μου ἀπ' αὐτόν.

 

Τότε ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Πρόδρομος ἔκανε κάποια κίνηση. Ἦρθε κοντὰ εἰς τὸν Ἅγιο Κόνωνα καὶ τὸν σταύρωσε κάτω ἀπὸ τὸν ἀφαλό του καὶ τοῦ εἶπε ἀπὸ τώρα καὶ εἰς τὸ ἑξῆς θὰ εἶσαι ἀπαλλαγμένος ἀπ' αὐτὸν τὸν πόλεμο τὸν ὁποῖο μέχρι πρό τινος ἔνιωθες. Ἀλλὰ πρόσεξε τοῦ λέει ἤθελα τοῦ λέει νὰ ἔχεις κι ἀπ' αὐτὸ μισθὸ ἀπὸ τὸν Θεὸ γιὰ τὴν ὑπομονὴ ποὺ ἔκανες.

 

Ἀλλὰ ἀφοῦ ὅμως ἐσὺ δὲν θέλεις καὶ δὲν τὸ ἀντέχεις θὰ φύγει ὁ μισθὸς αὐτὸς ἀπὸ πάνω σου, θὰ φύγει ὁ πόλεμος αὐτὸς ἀπὸ πάνω σου ἀλλὰ καὶ μισθὸ δὲν πρόκειται νὰ ἔχεις. Ἐπέστρεψε λοιπὸν ὁ Κόνων, βάπτισε τὴν νεαρὴ Περσίδα ποὺ εἶχε ἔρθει στὸν Ἰορδάνη χωρὶς νὰ ἀντιληφθεῖ κἂν ἂν ἦταν γυναῖκα ἢ ἂν ἦταν ἄνδρας. Ἔφτασε σὲ τέτοια μέτρα ἀπάθειας.

 

Κατόπιν τῆς εὐλογίας τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Προδρόμου. Καὶ πράγματι ὁ Ἅγιος εἶδε πὼς ἐνεκρώθη παντελῶς ἡ σάρκα του καὶ ἐπιτελοῦσε ἀπὸ τότε καὶ εἰς τὸ ἑξῆς τὰ καθήκοντά του ἐν εἰρήνῃ. Μιὰ μέρα ποὺ βάδιζε στὴν ἔρημο, Ἑβραῖοι ὅρμησαν κατ’ ἐπάνω του μὲ τὸ σπαθὶ στὸ χέρι θέλοντάς νὰ τὸν σκοτώσουν.

 

Ἀλλὰ τὸ χέρι τους ἔμεινε ξαφνικὰ παράλυτο στὸν ἀέρα. Ὁ Ἅγιος προσευχήθηκε γιὰ αὐτοὺς καὶ ἔφυγαν θεραπευμένοι εὐχαριστῶντας τὸ Θεό. Ὁ Ἅγιος Κόνων ἔγινε ἡγούμενος τῆς μονῆς καὶ κατὰ τὰ 8 τελευταῖα χρόνια τῆς ζωῆς του ἔγινε ἡγούμενος τῆς μονῆς καὶ ἐκοιμήθη ἐν εἰρήνῃ τὸ 555.

 

Εἶναι θαυμαστὴ ἡ ἱστορία τοῦ Ἁγίου Κόνωνος. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖο θὰ πρέπει νὰ σταθοῦμε λίγο πρὶν συνεχίσουμε γιὰ νὰ μιλήσουμε γιὰ τὴν Ἁγία Φιλοθέη εἶναι ὅτι ὁ Τίμιος Πρόδρομος τοῦ εἶπε κάτι τὸ ὁποῖο πρέπει νὰ μᾶς προβληματίσει ὅλους. Ἀφοῦ τὸν σταύρωσε στὰ ὑπογάστρια ἀπαλλάσσοντάς τον ἀπὸ τὸν σαρκικὸ πόλεμο τοῦ εἶπε ὅτι ναὶ μὲν ἀπαλλάσσεσαι ἀπὸ αὐτὸν τὸν ἀγῶνα ἀλλὰ δὲν θὰ ἔχεις καὶ μισθὸ ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ ποὺ πάει νὰ πεῖ ἀδελφοί μου ὅτι ἀγῶνα κάνουμε γιὰ τὴν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ καὶ ὅ,τι ὑπομένουμε ὁ ἀγῶνας αὐτός μας ἀνεβάζει εἰς τὸν θρόνο τοῦ Θεοῦ, μᾶς δίνει στεφάνια καὶ τιμὲς καὶ μᾶς ἀνταμείβει καὶ θὰ μᾶς ἀνταμείψει μὲ τὸ θάνατον ὁ Θεὸς γιὰ ὅ,τι ὑπομείναμε γιὰ τὴν ἀγάπη τὴ δική του.

 

Διότι ὅλα καταγράφονται ἐν βίβλο ζωῆς καὶ τὰ κακὰ ποὺ κάνουμε ἀλλὰ καὶ τὰ καλὰ ποὺ κάνουμε. Ἔστω καὶ ἂν αὐτὰ περνᾶν ἀπαρατήρητα καὶ φαίνονται ἐλάχιστα καὶ Πολάκης ἐνῷ ἐμεῖς νομίζουμε ὅτι κολαζόμεθα καὶ ὅτι ἐνοχλούμεθα ἀπὸ πειρασμοὺς διάφορους ποὺ μᾶς παρασύρουν στὴν ἁμαρτία, ἂν ἐμεῖς ὅμως προβάλλουμε τὴν ἀντίσταση τότε ὁ πειρασμὸς αὐτὸς γίνεται γιὰ μᾶς αἰτίας στεφανώσεως.

 

Γιὰ νὰ ἀκούσουμε ὅμως τώρα καὶ τὸ Ἱερὸ Συναξάριο τῆς Ἁγίας Φιλοθέης τῆς Ἀθηναίας.

 

Ἡ Ἁγία αὐτὴ ποὺ τὸ λείψανό τις βρίσκεται στὴ Μητρόπολη τῶν Ἀθηνῶν, ἐκεῖ στὴν Πλάκα κοντά, ἔζησε καὶ γεννήθηκε τὸ 1528 στὴν Ἀθήνα ἀπὸ ἀρχοντικὴ καὶ πλούσια οἰκογένεια τῶν Βενιζέλων. Εἰς ἀπάντηση μακρόχρονων καὶ καρτερικῶν προσευχῶν τῆς μητέρας της, ἡ ὁποία δὲν εἶχε παιδί, καὶ προσευχόταν γιὰ νὰ ἀποκτήσει καὶ λέγεται πὼς εἶδε, καθὼς προσευχόταν στὸ ναό, εἶδε νὰ βγαίνει ἀπὸ τὴν εἰκόνα τῆς Παναγίας Φῶς καὶ νὰ μπαίνει μέσα στὴν κοιλία της, ὅπου συνέλαβε κιόλας τὴν Ἁγία Φιλοθέη. Ἀπὸ νεαρὴ ἡλικία ὑπέδειξε θαυμαστὴ κλίση πρὸς τὸν ἀσκητικὸ βίο καὶ τὴν προσευχή.

 

Νύφη, πολύφερνη καὶ περιζήτητη, νυμφεύτηκε παρὰ τὴ θέλησή της σὲ ἡλικία 12 ἐτῶν μὲ ἕνα σκληρὸ καὶ βίαιο ἄνδρα, τὰ ἄγρια ξεσπάσματα καὶ τὴν κακομεταχείριση τοῦ ὁποίου ὑπέμενε καρτερικὰ προσευχόμενη γιὰ τὴ μεταστροφή του. Μετὰ ἀπὸ τρία χρόνια ἐλευθερώθηκε ἀπὸ τοὺς δεσμοὺς τοῦ γάμου, μὲ τὸ θάνατο τοῦ τυραννικοῦ αὐτοῦ συζύγου καὶ ἀντιστεκόμενη σὲ ὅλες τὶς πιέσεις νὰ παντρευτεῖ γιὰ δεύτερη φορά, ἀφιερώθηκε ἀποκλειστικὰ στὸν κύριο μὲ νηστεία καὶ προσευχὴ παραμένοντας ὡστόσο στὸ πατρικό της σπίτι. Ὅταν πέθαναν οἱ γονεῖς της, δέκα χρόνια ἀργότερα, χρησιμοποίησε τὴ μεγάλη περιουσία της γιὰ τὴν ἵδρυση μιᾶς μονῆς εἰς τιμὴν τοῦ Ἁγίου Ἀποστόλου Ἀνδρέου, ὁ ὁποῖος τῆς ἀνέθεσε τὴν ἀποστολὴ αὐτὴ σὲ ἕνα ὅραμα.

 

Τὸ μοναστήρι τῆς Ἁγίας Φιλοθέης, ὅπως ὑπολογίζουμε, πρέπει νὰ ἦταν ἐκεῖ πέρα ποὺ βρίσκονται σήμερα τὰ κτίρια τῆς Ἀρχιεπισκοπῆς Ἀθηνῶν. Δὲν ἔκτισε μόνο κελιὰ καὶ ὅτι εἶναι ἀναγκαῖο γιὰ τὴ λειτουργία ἑνὸς μοναστηριοῦ, ἀλλὰ ἵδρυσε ἐπίσης κοντὰ καὶ μιὰ ὁλόκληρη σειρὰ φιλανθρωπικῶν ἱδρυμάτων. Νοσοκομεῖο, φτωχοκομεῖο καὶ γηροκομεῖο, διάφορα ἐργαστήρια καὶ κυρίως σχολεῖα, στὰ ὁποῖα τὰ παιδιὰ τῆς Ἀθήνας μποροῦσαν νὰ λάβουν χριστιανικὴ μόρφωση.

 

Προίκισε ἐξάλλου τὸ καθίδρυμά της μὲ κτήματα καὶ μετόχια γιὰ νὰ τοῦ ἐξασφαλίσει πόρους καὶ νὰ μοιράζει γενναιόδωρα ἐλεημοσύνες, ἔτσι ὥστε ἡ Μονὴ τῆς Ἁγίας Φιλοθέης ἔγινε σύντομα γιὰ τὴν Ἀθήνα πηγὴ θείων εὐλογιῶν, λιμὴν καταφυγῆς τῶν θλιβωμένων καὶ αἰστία ὅπου μποροῦσε νὰ ἀναζωπυρωθεῖ ἡ παράδοση τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ. Μόλις ἀποπερατώθηκαν τὰ πρῶτα κτίρια, ἡ μακαρία Ἁγία Φιλοθέη Ἐνενδύθη πρώτη τὸ μοναχικὸ σχῆμα καὶ ἔλαβε τὸ ὄνομα Φιλοθέη, ἐνῷ πρῶτα κατὰ κόσμον ὀνομαζόταν Ριγούλα, Ριγούλα Μπενιζέλου, ἡ Ρεγούλα. Μαζὶ μὲ τὶς ὑπηρέτριες τῆς καὶ πολλὰ νέα κορίτσια τῆς ἀριστοκρατίας, ἀλλὰ καὶ τὰ ποινῆς καταγωγῆς, ἁπλᾶ κορίτσια τοῦ λαοῦ, ποὺ εἶχαν ἀπαρνηθεῖ τὰ θέλγητρα τῆς κοσμικῆς ζωῆς γιὰ νὰ ἀκολουθήσουν ὑπὸ τὴν καθοδήγησή της τὴ στενὴ ὁδὸ ποὺ ὁδηγεῖ στὴ Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν, ὀργάνωσαν καὶ ἔφτιαξαν μία καλὴ ἀδελφότητα.

 

Ὅλες οἱ ἀδελφὲς μὲ κοινὸ φρόνημα ἀγωνίζονταν νὰ μιμηθοῦν τὶς ἀρετὲς τῆς πνευματικῆς τους μητέρας, τῆς Ὁσίας Φιλοθέης, ἡ ὁποία δὲν εἶχε τὸ ὅμοιό της στὴν ἀγάπη καὶ τὴ συμπόνια πρὸς τοὺς φτωχοὺς καὶ τοὺς ἀρρώστους, ποὺ ἐπισκεπτόταν καὶ φρόντιζε ἡ ἴδια, μοίραζε ἀλογάριαστα ἐλεημοσύνες σὲ τέτοιο σημεῖο, ποὺ κάποτε ἡ Μονὴ ἔφτασε σὲ ἔσχατο σημεῖο πενίας καὶ φτώχειας, καὶ ἄρχισαν οἱ ἀδελφὲς νὰ παραπονιοῦνται ἐναντίον τῆς Ἁγίας ὅτι φροντίζει γιὰ ὅλους τοὺς φτωχοὺς καὶ παραμέλησε τὶς ἴδιες ὥστε νὰ στερηθοῦν ἀκόμη καὶ τὸν ἄρτο τῶν ἐπιούσιων. Ἡ Φιλοθέη τότε τῆς προέτρεψε νὰ κάνουν ὑπομονὴ καὶ νὰ μὴν χάνουν τὴν πίστη τους, νὰ ζητοῦν πρῶτα τὴ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ καὶ ὅτι ὁ Θεὸς δὲν θὰ τὶς ἀφήσει. Καὶ πράγματι, λίγες ἡμέρες ἀργότερα, δύο εὐγενεῖς ἔκαναν μιὰ σημαντικὴ δωρεὰ ποὺ ἔσωσε τὸ μοναστήρι ἀπὸ τὴν Σιτοδεία.

 

Ἐλαυνόμενη ἀπὸ πίστη καὶ συμπόνια, ἡ Ὁσία Φιλοθέη εἶχε προσφέρει ἄσυλο στὸ μοναστήρι περιφρονῶντας τοὺς κινδύνους γιὰ ἀντίποινα σὲ ὁρισμένους αἰχμαλώτους χριστιανοὺς ποὺ εἶχαν δραπετεύσει ἀπὸ τοὺς κυρίους τους γιὰ νὰ διαφυλάξουν τὴν πίστη καὶ τὴν ἀρετή τους. Ἰδιαίτερα ὅμως, σκέπασε καὶ περιέβαλε μὲ ἰδιαίτερη ἀγάπη διάφορες κοπέλες οἱ ὁποῖες ἀπὸ χαρέμια Τούρκων εἶχαν ξεφύγει μὲ σκοπὸ νὰ γλιτώσουν τὴν ἀτίμωση ἕνα καὶ δεύτερον τὸ νὰ ἀρνηθοῦν τὴν πίστη τους. Τῆς περιέβαλε μὲ μεγάλη ἀγάπη ἡ Ἁγία Φιλοθέη, τῆς ἔκρυψε καὶ φρόντισε ὥστε καὶ μοναχὲς κάποιες ἀπὸ αὐτὲς νὰ γίνουν.

 

Αὐτὸ ὅμως στάθηκε εὐκαιρία γιὰ τοὺς Τούρκους νὰ περικυκλώσουν τὴ μονὴ ὅταν τὸ ἔμαθαν φυσικά, νὰ ἐπιπέσουν σὰν ἄγρια θηρία πάνω στὴν Ἁγία ποὺ ἦταν ἄρρωστη καὶ νὰ τὴν σύρουν μὲ σκληρότητα μπροστὰ στὸ δικαστὴ ὁ ὁποῖος τὴν ἔριξε σὲ σκοτεινὴ φυλακή. Τὴν κάλεσαν ἐπιτακτικὰ νὰ ἀρνηθεῖ τὸν Χριστὸ ἢ νὰ θανατωθεῖ. Ὁμολόγησε τότε μὲ ἀπερίγραπτη χαρὰ ὅτι ὁ βαθύτερος πόθος της ἦταν ἀκριβῶς νὰ ὁλοκληρώσει τὸ μαρτύριό της γιὰ τὴν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ.

 

Δὲν ἦταν ὅμως τοῦτο θέλημα τοῦ Θεοῦ καὶ χάρη στὴν ἐπέμβαση τῶν Ἑλλήνων, τῶν προκρίτων τῆς πόλεως, ἀφέθηκε ἐλεύθερη. Ἐνδυναμωμένη ἀπὸ τὴν δοκιμασία αὐτή, διπλασίασε ἔκτοτε τὸ ζῆλο της στὰ ἀποστολικά της ἔργα καὶ στοὺς ἀσκητικοὺς κόπους. Φθάνοντας τὴν τελειότητα, ἔλαβε τὴ χάρη τῶν θαυμάτων καὶ Ἰάσεων καὶ προσείλκυε κοντά της ὅλο καὶ περισσότερες μαθήτριες, σὲ σημεῖο ποὺ χρειάστηκε νὰ ἱδρύσει νέο μοναστήρι, κοντὰ στὸ ὁποῖο βρισκόταν μικρὸ σπήλαιο, ὅπου ἡ Ἁγία ἀρεσκόταν νὰ ἀποσύρεται γιὰ νὰ προσεύχεται.

 

Ἡ ἀκτινοβολία της στὸ λαό, ἡ μεγάλη ἀγάπη μὲ τὴν ὁποία τὴν περιέβαλαν οἱ Ἀθηναῖοι τῆς πόλεως, θεωρῶντας τὴν ὅλη τους πνευματική τους μητέρα, προκάλεσε τὸ μῖσος τῶν Τούρκων, οἱ ὁποῖοι κατέφθασαν στὴν νέα μονὴ κατὰ τὴ διάρκεια κάποιας ἀγρυπνίας ποὺ εἶχαν καὶ κακοποίησαν τόσο ἀπάνθρωπα τὴν Ἁγία, κτυπῶντας την μὲ ραβδιά, ὥστε τὴν ἔθεσαν ἡμιθανῆ στὸ χῶμα. Ἡ Ὁσία Φιλοθέη ὑπέμεινε τὶς συνέπειες τῶν τραυμάτων της μὲ θαυμαστὴ καρτερία καὶ παρέδωσε στὸν Κύριο τὴν μαρτυρικὴ ψυχή της στὶς 19 Φεβρουαρίου τοῦ 1589. Εἴκοσι μόλις ἡμέρες ἀργότερα ὁ τάφος της ἄρχισε νὰ ἀναδίδει μιὰ εὐωδία θαυμάσια καὶ τὸ τίμιο λείψανό της ποὺ τιμᾶται σήμερα στὸν Καθεδρικὸ Ναὸ τῶν Ἀθηνῶν παρέμεινε ἄφθορο εἰς δόξαν Θεοῦ καὶ παραμυθία τοῦ χριστιανικοῦ πληρώματος.

 

Ὅλα αὐτὰ τὰ γνωστὰ μέρη τῶν Ἀθηνῶν ποὺ μέχρι σήμερα φέρουν τὸ ὄνομα τῆς Ἁγίας ἦταν μετόχια τῆς Ἁγίας Φιλοθέης καὶ προσφορὲς ποὺ ἔκανε εἰς τὸ λαὸ τότε τῆς Ἀθήνας. Δηλαδὴ τὸ Μοναστήρι τῆς Ἁγίας βρισκόταν στὴν περιοχὴ ὅπου βρίσκεται σήμερα ὁ Μητροπολιτικὸς Ναὸς τῶν Ἀθηνῶν καὶ ἡ Ἀρχιεπισκοπή. Τὰ προάστια Φιλοθέη ποὺ ὑπάρχουν ψυχικὸ εἶναι προάστια ποὺ ἀνῆκαν στὴν Ἁγία καὶ εἶχε ἱδρύσει μετόχια γιὰ τὴ μονή της καὶ γιὰ νὰ μπορεῖ κατὰ κάποιο τρόπο νὰ προσφέρει ἀναψυχὴ σὲ πονεμένους ἀνθρώπους.

 

Ἐκεῖ εἰς τὸ ψυχικὸ ὀνομάστηκε περιοχὴ ἔτσι, τὸ ψυχικὸ τῶν Ἀθηνῶν διότι ἡ Ἁγία ἔφτιαξε ἕνα πηγάδι ἐκεῖ γιὰ νὰ πίνει νερὸ ὁ κόσμος εἰς ψυχικὸ τῶν γονέων της γιὰ τὴν ἀνάπαυση δηλαδὴ τῆς ψυχῆς τῶν γονιῶν της. Γι' αὐτὸ καὶ ὀνομάστηκε ψυχικὸ ὅλη ἡ περιοχὴ ἐκεῖ. Ἡ Καλογρέζα στὴν Ἀθήνα ἦταν πάλι μετόχια τῆς Ἁγίας ὅπου Πολάκης πήγαιναν καὶ προσευχόταν.

 

Τὰ Πατήσια τὸ ἴδιο ὅπου ὑπάρχει ἐκεῖ πέρα ναὸς τοῦ Ἁγίου Ἀναδρέου ὅπου εἶχε καὶ μοναστήρια ἄλλο φτιαγμένο στὴν περιοχὴ ἐκείνη τῶν Πατησίων ἡ Ἁγία Φιλοθέη. Καὶ μάλιστα λέγεται πὼς ἐκεῖ βρισκόταν ὅταν ἐπιτέθηκαν οἱ Τοῦρκοι ὅπου βρισκόταν σὲ ἀγρυπνία ἡ Ἁγία Φιλοθέη καὶ τὴν χτύπησαν μέχρι θανάτου, τὴν ξυλοκόπησαν καὶ ἀπὸ ἐκεῖ τὴν μετέφεραν κατόπιν στὴν Καλογρέζα ὅπου ἡ Ἁγία παρέδωσε τὸ πνεῦμα της μέσα σὲ πόνους μετὰ ἀπὸ περίπου τρεῖς μῆνες. Καταλαβαίνουμε δηλαδὴ πὼς ἡ Ἁγία Φιλοθέη ἡ μεγάλη καὶ σπουδαία αὐτὴ Ἁγία τῶν Ἀθηνῶν τὴν ἐποχὴ τοῦ 16ου αἰῶνα ποὺ ἔζησε στὴν Ἀθήνα στήριξε μὲ τὴν παρουσία της τὸ σκλαβωμένο γένος ἔδωσε τόση δύναμη, μιὰ γυναῖκα ἦταν ἀλλὰ μιὰ γυναῖκα ἐμπνευσμένη ἀπὸ τὸ Πανάγιο Πνεῦμα ἡ ὁποία στήριξε τοὺς ἀνθρώπους τῆς ἐποχῆς ἐκείνης Εἴδατε ἀγαπητοί μου πὼς οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖνοι ποὺ ἐμφοροῦνται ἀπὸ τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ τί θαυμαστὰ πράγματα μποροῦν νὰ ἐπιτελέσουν Ἂν ἔχεις μέσα σου ζῆλο Θεοῦ μπορεῖς νὰ κάνεις τὰ πάντα μπορεῖς νὰ καταβάλεις τὰ πάντα, κανεὶς δὲν μπορεῖ νὰ σὲ συγκρατήσει Ὁ ζῆλος τοῦ Θεοῦ ὁ ὁποῖος καίει τὰ σπλάχνα καὶ τὶς καρδιὲς τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων ποὺ διακονοῦν τὸν Θεὸ εἶναι ἡ αἰτία ἐκείνη ποὺ βλέπει στοὺς ἀνθρώπους τοῦ Θεοῦ νὰ τρέχουν χωρὶς νὰ κουράζονται ἐπιτελῶντας τὸ καθῆκον τοὺς ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ καὶ τῶν ἀνθρώπων καὶ ἔχοντας μέριμνα ὥστε νὰ βοηθήσουν τὸν λαὸ τοῦ Θεοῦ νὰ ἔρθει στὴν βασιλεία τοῦ Θεοῦ καὶ νὰ τὸν ξεκουράσουν καὶ σωματικὰ καὶ ψυχικὰ Ἡ Ἁγία Φιλοθέη λοιπὸν μαζὶ μὲ τοὺς ἄλλους Ἁγίους ποὺ μνημονεύσαμε σήμερα τὸν Ἅγιο Ἀπόστολο Ἄρχιππο καὶ τὸν Ἅγιο Κόνωνα νὰ σκεπάζουν καὶ νὰ μᾶς εὐλογοῦν ὅλους. Καλή σας ἡμέρα.

 

Απολυτίκιον Άγιων Ἄρχιππου, Φιλήμων καὶ Ἀπφίας οἱ Ἀπόστολοι

 

Ἀπολυτίκιον.

Ἦχος δ’. Ὁ ὑψωθεὶς ἐν τῷ Σταυρῷ.

Ὡς προσπελάσας ὁλικῇ διαθέσει, τῷ τῶν ἀρρήτων μυητῇ καὶ ἐπόπτῃ, τῶν Ἀποστόλων σύσκηνος ἐδείχθης σοφέ· ὅθεν τὸν τῆς πίστεως, θεῖον λόγον κηρύξας, ἔτεμες τοῖς τρόποις σου, τὰ φυτὰ τῆς κακίας, καὶ ἐναθλήσας Ἄρχιππε στερρῶς, δικαιοσύνης, ἐδέξω τὸν στέφανον.

 

 

Κοντάκιον.

Ἦχος δ’. Ἐπεφάνης σήμερον.

Ὡς ἀστέρα μέγαν σε ἡ Ἐκκλησία, κεκτημένη Ἄρχιππε, ταῖς τῶν θαυμάτων σου βολαῖς, φωτιζομένη κραυγάζει σοι· Σῶσον τοὺς πίστει, τιμῶντας τὴν μνήμην σου.

 

 

Μεγαλυνάριον.

Χαίροις Ἀποστόλων ὁ κοινωνός, καὶ τῆς ἀληθείας, φυτοκόμος ὁ ἱερός· χαίροις Παρακλήτου, τὸ ἔμψυχον ταμεῖον, Ἀπόστολε καὶ Μάρτυς, τοῦ Λόγου Ἄρχιππε.

 

 

Απολυτίκιον Αγίας Φιλοθέης της Αθηναίας.

 

 

Ἀπολυτίκιον

Ἦχος δ’. Ταχὺ προκατάλαβε.

Ὅσιων τὴν ἔλλαμψιν, εἰσδεδεγμένη σεμνή, τὴν πάλιν ἐφαίδρυνας, τῶν Ἀθηναίων τὴ σῆ, ἀσκήσει καὶ χάριτι, σὺ γὰρ ἐν εὐποιίαις, διαλάμπουσα Μῆτερ, ἤθλησας δι' ἀγάπην, εὐσεβῶς τοῦ πλησίον διὸ σὲ ὢ Φιλοθέη, Χριστὸς ἐδόξασε.

 

 

 

Κοντάκιον. 

Ἦχος δ’. Ἐπεφάνης σήμερον.

Φιλοθέως ἤνυσας τὴν βιοτήν σου, Φιλοθέη πάνσεμνε, καὶ τῶν Μαρτύρων κοινωνός, ὡς ἐναθλήσασα γέγονας, Ὁσιομάρτυς· διὸ εὐφημοῦμέν σε.

 

 

Μεγαλυνάριον.

Χαίροις τεθλιμμένων ἡ ἀρωγή, καὶ κινδυνευόντων, προστασία ἡ ἀσφαλής, Μῆτερ Φιλοθέη, Χριστοῦ Ὁσιομάρτυς, Ὁσίων καὶ Μαρτύρων, ἡ ἰσοστάσιος.