ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΣΥΝΑΞΑΡΙΣΤΗΣ - Τετάρτη, 26 Φεβρουαρίου 2025

Ἀγαπητοί μας Ἀναγνῶστες καλή σας ἡμέρα. 26 σήμερα τοῦ μηνὸς Φεβρουαρίου καὶ ἡ Ἁγία μας Ἐκκλησία ἑορτάζει τὴ μνήμη τοῦ Ἁγίου Πορφυρίου, Ἐπισκόπου Γάζης. Ὁ Ἅγιος Πορφύριος ἔζησε τὸν 4ο αἰῶνα καὶ διακρίθηκε γιὰ τοὺς ἀγῶνες ποὺ ἔκανε ἐκεῖ στὴν Παλαιστίνη ποὺ ζοῦσε, στὴν περιοχὴ τῆς Γάζης. 

Ἔκανε ἀγῶνες πολλοὺς προκειμένου νὰ σκορπίσει τὸ μήνυμα τοῦ Εὐαγγελίου στὶς ψυχὲς τῶν εἰδωλολατρῶν ποὺ ὑπῆρχαν στὴν ἐποχὴ ἐκείνη γύρω ἀπὸ τὴν περιοχὴ ὅπου ἦταν Ἐπίσκοπος ὁ Ἅγιος Πορφύριος.

 

Σήμερα ὅμως ἡ Ἐκκλησία μας ἑορτάζει καὶ τὴ μνήμη τῆς Ἁγίας Φωτεινῆς της Σαμαρείτιδος, τῆς Μεγαλομάρτυρος καὶ Ἰσαποστόλου. Τῆς Ἁγίας ἐκείνης ποὺ ὁ Χριστὸς μᾶς συνάντησε στὸ πηγάδι τοῦ Ἰακώβ, εἰς τὴν Σαμάρια, ὅταν ἡ Ἁγία γνώρισε ἐκεῖ τὸν Χριστό, ἄλλαξε ζωή, πίστευέ με ὅλη της τὴν καρδιὰ εἰς τὸν Μεσσία Χριστὸ καὶ κατόπιν ἔγινε Ἀπόστολος στὰ ἔθνη διδάσκοντας καὶ κηρύσσοντας καὶ αὐτὴ καὶ ὁλόκληρη οἰκογένειά της τὸ μήνυμα τοῦ Εὐαγγελίου σὲ ὅλους τοὺς ἀνθρώπους.

 

Ἔτσι λοιπὸν θὰ ἀκούσουμε σήμερα στὸ Ἱερὸ Συναξάριο γιὰ τὸν Ἅγιο Πορφύριο τὸν Ἐπίσκοπο Γάζης καὶ κατόπιν γιὰ τὴν Ἁγία Φωτεινὴ τὴ Σαμαρείτιδα.

 

Ὁ Ἅγιος Πορφύριος ὁ Γάζης ὅταν ἔπαυσαν οἱ διωγμοὶ καὶ ὁ χριστιανισμὸς ἀναγνωρίστηκε ὡς ἐπίσημη θρησκεία τῆς Αὐτοκρατορίας, χρειάστηκε ἀκόμη πολυετὴς μόχθος ἀπὸ τοὺς διαδόχους τῶν Ἀποστόλων γιὰ τὴν ἐκρίζωση τοῦ συχνὰ ἐπιθετικοὺς παγανισμοῦ καὶ τὴν ἐμφύτευση στὸ λαό της Χριστότητος τῶν χριστιανικῶν ἠθῶν. Ὁ βίος τοῦ Ἁγίου Πορφυρίου εἶναι μία θαυμαστὴ μαρτυρία ἑνὸς σταδίου τῆς μεγάλης αὐτῆς ἀλλαγῆς.

 

Ἔκανε δηλαδὴ τὰ πάντα ὁ Ἅγιος Πορφύριος προκειμένου νὰ βοηθήσει τοὺς ἀνθρώπους νὰ βγοῦν ἀπὸ τὴν πλάνη τῆς εἰδωλολατρίας καὶ ταυτόχρονα νὰ καλλιεργήσει τὰ ἤθη τους, τὰ ὁποῖα μέσα ἀπὸ τὰ ἔθιμα τῆς εἰδωλολατρίας, τὰ δαιμονικὰ ἔθιμα τῆς εἰδωλολατρίας ἦταν ἄγρια εἴδη, ποτίζοντάς τους μὲ τὰ νάματα τοῦ Ἱεροῦ Εὐαγγελίου καὶ διδάσκοντάς τους τὴ νέα ἠθικὴ ποὺ πηγάζει μέσα ἀπὸ τὸ Ἱερὸ Εὐαγγέλιο καὶ τὴ ζωὴ τοῦ Χριστοῦ. Ὁ Ἅγιος Πορφύριος γεννήθηκε περὶ τὸ 347 ἀπὸ εὐγενῆ καὶ εὐημεροῦσα οἰκογένεια τῆς Θεσσαλονίκης. Κυριευμένος ἀπὸ θεῖο πόθο, ἐγκατέλειψε μιὰ μέρα πατρίδα καὶ πλούτη καὶ ἔσπευσε πρὸς τὴν περίφημο ἔρημο τῆς Σκήτεως στὴν Αἴγυπτο, ὅπου σύντομα ἐνεδύθη τὸ ἀγγελικὸ σχῆμα καὶ ἔζησε πέντε χρόνια ἀνάμεσα στοὺς ἐπιφανεῖς πατέρες ποὺ διέλαμψαν ἐκείνη τὴν ἐποχή.

 

Ἀπὸ ἐκεῖ πέρασε στὴν Παλαιστίνη, ὅπου ἔζησε ἄλλα πέντε χρόνια σὲ σπήλαιο τῆς ἐρήμου κοντὰ στὸν Ἰορδάνη ποταμό. Ἡ μεγάλη ξηρασία καὶ τὸ τραχὺ κλίμα ὅμως στάθηκαν αἰτία νὰ ἀρρωστήσει πολὺ σοβαρά. Ἐναποθέτοντας τὴν ἐλπίδα του ἀποκλειστικὰ στὸ Θεό, μετέβη τότε στὰ Ἱεροσόλυμα καὶ κυρτωμένος πάνω στὸ ραβδί του προσκύνησε μὲ εὐλάβεια ὅλους τοὺς Ἁγίους Τόπους.

 

Συνδέθηκε τότε φιλικὰ μὲ τὸν Μᾶρκο, τὸν μελλοντικό του βιογράφο καὶ τοῦ ἀνέθεσε νὰ μεταβεῖ στὴ Θεσσαλονίκη γιὰ νὰ διαμοιράσει τὴν πατρικὴ περιουσία μεταξὺ τῶν ἀδελφῶν του. Ἐπιστρέφοντας, ὁ Μᾶρκος βρῆκε τὸν Πορφύριο ἐντελῶς θεραπευμένο μετὰ ἀπὸ μία ἐκστατικὴ ἐμπειρία πάνω στὸν Γολγοθᾶ. Λέγεται πὼς ὁ Ἅγιος Πορφύριος ὅταν βρισκόταν εἰς τὸν Γολγοθᾶ καὶ προσευχόταν νὰ θεραπευθεῖ καὶ νὰ βρεῖ τὴν ὑγεία του, παρουσιάστηκε ἐνώπιον τοῦ ἕνας ἄνθρωπος ὁ ὁποῖος δὲν γνώριζε ὁ Ἅγιος Πορφύριος ποιός ἦταν.

 

Τὸν εἶδε νὰ κατεβαίνει μπροστὰ σὲ ὅραμα ποὺ εἶδε στὸν Γολγοθᾶ ἀπὸ τὸ σταυρὸ καὶ νὰ τὸν ὁδηγεῖ εἰς τὸν Δεσπότη Χριστό. Ἦταν ὁ ἐκ δεξιῶν ληστὴς ποὺ βρισκόταν στὸ σταυρὸ τοῦ Κυρίου μας. Ὁ εὐγνώμων ληστὴς ὁ ὁποῖος τὸν θεράπευσε τὸν Ἅγιο Πορφύριο ἀπὸ τὴ βασανιστικὴ ἀσθένεια ποὺ εἶχε καὶ τοῦ παρέδωσε καὶ μέρος τοῦ τιμίου ξύλου γιὰ νὰ τὸ διαφυλάξει.

 

Ἔτσι λοιπὸν γύρισε ὁ Μᾶρκος καὶ τὸν βρῆκε νὰ εἶναι θεραπευμένος καὶ μάλιστα τοῦ διηγήθηκε αὐτὸ τὸ ὅραμα ποὺ εἶδε ὅπου τὸν θεράπευσε ὁ εὐγνώμων ληστὴς καὶ τοῦ προσέφερε τὴν ὑγεία του καὶ τὸν βοήθησε νὰ βρεῖ πάλι τὸν ἑαυτό του. Ἀφοῦ μοίρασε ὅλο τὸ μερίδιο τῆς περιουσία του στοὺς φτωχοὺς τῶν Ἱεροσολύμων καὶ στὰ μοναστήρια τῆς Αἰγύπτου, ὁ Ἅγιος Πορφύριος ἄρχισε νὰ ἀσκεῖ τὸ ἐπάγγελμα τοῦ βυρσοδέψη (ὑποδηματοποιειοῦ) γιὰ νὰ ζεῖ ἀπὸ τὴν ἐργασία τῶν χεριῶν του κατὰ τὸ παράδειγμα τοῦ Ἀποστόλου Παύλου. Ὅταν ἔφτασε σὲ ἡλικία 45 ἐτῶν Ὁ Ἐπίσκοπος Ἱεροσολύμων Πραήλιος ἔχοντας ἀκούσει ἐγγόμια γιὰ τὴν πραότητα, τὴν φιλανθρωπία καθὼς καὶ τὸ χάρισμα ποὺ εἶχε στὴν ἑρμηνεία τῆς Ἁγίας Γραφῆς, τὸν χειροτόνησε πρεσβύτερο παρὰ τὴ θέλησή του καὶ τοῦ ἐμπιστεύτηκε τὴν φύλαξη τοῦ Τιμίου Σταυροῦ τοῦ Σωτῆρος.

 

Τὸ ζηλευτὸ ἀξίωμα τοῦ Σταυροφύλακος δὲν ἄλλαξε σὲ τίποτε τὴν πολιτεία τοῦ Πορφυρίου καὶ σὲ ὅλο του τὸν βίο ἐξακολουθοῦσε νὰ τηρεῖ αὐστηρὴ ἐγκράτεια περνῶντας ὅλες τὶς νύχτες του σὲ ἱερὲς ἀγρυπνίες. Ἐνῷ ἀσκοῦσε τὸ λειτούργημά του γιὰ τρίτη χρονιά, ὁ Ἐπίσκοπος Γάζης ἐκοιμήθη. Οἱ πιστοὶ αὐτῆς τῆς ἀρχαίας ἀλλὰ ταπεινῆς ἐκκλησίας δὲν μποροῦσαν νὰ συμφωνήσουν στὴν ἐπιλογὴ ἑνὸς διαδόχου καὶ ἔτσι ἔστειλαν ἀντιπροσωπία τους στὸν Ἀρχιεπίσκοπο Καισαρείας Ἰωάννη.

 

Μετὰ ἀπὸ τριήμερη νηστεία ὁ Κύριος τοῦ ὑπέδειξε τὸν Πορφύριο ὡς τὸν ἀξιότερο γιὰ τὸ ἀξίωμα αὐτό. Γνωρίζοντας ὅμως τὴν ταπεινοφροσύνη τοῦ σταυροφύλακος Πορφυρίου, ὁ Ἰωάννης τὸν κάλεσε στὴν Καισαρεία μὲ πρόσχημα τὴν ἑρμηνεία ἑνὸς δυσνόητου ἐδαφίου τῆς Ἁγίας Γραφῆς. Ὁ Πορφύριος προειδοποιημένος τὴν προηγούμενη νύχτα ἀπὸ τὸν Χριστό, ὁ ὁποῖος τοῦ δήλωσε ὅτι θὰ τοῦ ἐμπιστευόταν ταπεινὴ ἀλλὰ ἐνάρετη γυναῖκα, γνησία ἀδελφή του, ἀνήγγειλε ἀνήσυχος τὸν μάγο «φοβοῦμαι μήπως θέλων ἐξυλάσασθε τὰς ἐμᾶς ἁμαρτίας, ἐξυλάσωμεν καὶ ἄλλων πολλῶν»

 

Ἀλλὰ ὅμως οὔκ ἔστιν ἀντιπείν. τὸ βουλήματι τοῦ Θεοῦ. Φτάνοντας στὴν Καισάρεια παρὰ τὰ δάκρυα καὶ τὶς διαμαρτυρίες του, χειροτονήθηκε ἐπίσκοπος μετὰ τὴν ἀγρυπνία τῆς Κυριακῆς καὶ σύντομα ὁδηγήθηκε στὴν ἕδρα του ἀπὸ τοὺς πιστούς του. Μὲ δυσκολία ἔφτασε στὴ Γάζα γιατί οἱ εἰδωλολάτρες τῆς περιοχῆς εἶχαν στήσει διάφορα ἐμπόδια στὸν δρόμο, ἀγκάθια καὶ σκουπίδια ποὺ καίγονταν ἀναδίδοντας καπνοὺς καὶ δυσοσμία.

 

Ὑπακούοντας τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ καὶ ἀναλαμβάνοντας ἀνδρείως τὸν πόλεμο κατὰ τοῦ διαβόλου, ἀπὸ τὴ στιγμὴ ποὺ ἔφτασε στὴν πόλη ἡ ὁποία ὑπέφερε ἀπὸ μεγάλη ἀνομβρία, ὁ νέος ἐπίσκοπος συγκέντρωσε τοὺς χριστιανοὺς ποὺ δὲν ἦταν περισσότεροι ἀπὸ 280, ὅρισε νηστεία καὶ τέλεσε ἀγρυπνία. Τὸ πρωὶ μετὰ τὴ λιτανεία ἀφοῦ περιῆλθε τὴν πόλη ὁ Θεὸς ἐπανέλαβε τὸ θαῦμα τοῦ προφήτη Ἠλία καὶ ἔφερε εὐεργετικὴ βροχή. 127 οἱ εἰδωλολάτρες μεταστράφηκαν τότε ἀναφωνῶντας «Ὁ Χριστὸς μόνος Θεός, Αὐτὸς μόνος ἐνοίκησεν».

 

Πολλὰ ἀπὸ τὰ θαύματα αὐτὰ ἔκαναν τοὺς εἰδωλολάτρες νὰ μεταστραφοῦν, μαζὶ μὲ τὶς προσευχὲς τοῦ Ἁγίου Πορφυρίου. Ἀλλὰ οἱ εἰδωλολάτρες ποὺ κατεῖχαν τὴν ἐξουσία στὴν πόλη δὲν σταμάτησαν τὶς διώξεις καὶ τὶς βίαιες ἐπιθέσεις τους κατὰ τοῦ ἀνθρώπου τοῦ Θεοῦ καὶ ὅλων τῶν πιστῶν τῆς Ἐκκλησίας. Ἔτσι ὁ ἐπίσκοπος ἀποφάσισε νὰ στείλει τὸν Μᾶρκο στὴν Κωνσταντινούπολη μὲ σκοπὸ νὰ παρουσιάσει τὸ αἴτημά του στὸν ἡγεμόνα μὲ τὴ μεσολάβηση τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου.

 

Ἐξασφάλισε τότε ἀπὸ τὸν Αὐτοκράτορα Ἀρκάδιο ὁρισμὸ ποὺ διέτασσε νὰ κλείσουν ὅλοι οἱ εἰδωλολατρικοὶ ναοὶ στὴ Γάζα. Τὸ διάταγμα ὡστόσο δὲν ἐφαρμόστηκε αὐστηρὰ καὶ οἱ προπηλακισμοὶ καὶ οἱ παρενοχλήσεις κατὰ τῶν προσιλύτων ὤθησαν τὸν Ἅγιο Πορφύριο νὰ μεταβεῖ στὴν Καισάρεια ὅπου ἱκέτευσε τὸν Ἀρχιεπίσκοπο νὰ δεχθεῖ τὴν παραίτησή του. Ὁ Ἰωάννης τὸν προέτρεψε νὰ κάνει ὑπομονὴ καὶ τοῦ πρότεινε νὰ μεταβεῖ μαζί του στὴν Κωνσταντινούπολη γιὰ νὰ ζητήσουν ἀπὸ τὸν Αὐτοκράτορα τὴν καταστροφὴ τῶν εἰδωλολατρικῶν Ναῶν.

 

Πηγαίνοντας πρὸς τὴν Βασιλεύουσα πέρασαν ἀπὸ τὴ Ρόδο ὅπου ἔλαβαν διαφωτιστικὲς συμβουλὲς ἀπὸ ἕναν σοφὸ ἐρημίτη ὀνόματι Προκόπιο. Φθάνοντας τὴν Κωνσταντινούπολη πῆγαν ἀμέσως νὰ ὑποβάλουν τὰ σέβη τους στὸν Ἅγιο Ἰωάννη τὸν Χρυσόστομο καὶ νὰ τοῦ ἐκθέσουν τὸ σκοπὸ τοῦ ταξιδιοῦ τους. Ἐκεῖνος τοὺς δέχτηκε μὲ πολὺ μεγάλη ἀγάπη ἀλλὰ ἦταν ἀδύνατο νὰ μεσολαβήσει πρὸς ὄφελός τους στὸν Αὐτοκράτορα, καθὼς ἡ πανίσχυρη Αὐτοκράτειρα Εὐδοξία ἦταν ἐξοργισμένη ἐναντίον τοῦ Ἱεροῦ Χρυσοστόμου τὴν ἐποχὴ ἐκείνη.

 

Ἔτσι ἐνήργησε ὥστε νὰ παρεύει Ὁ κουβικουλάριος Ἀμάντιος. Ἡ Εὐδοξία ποὺ τὴν ἐποχὴ ἐκείνη ἦταν ἔγκυος δέχτηκε τοὺς δύο ἐπισκόπους μὲ συμπάθεια καὶ ὑποσχέθηκε νὰ τοὺς στηρίξει. Μετὰ ἀπὸ λίγες ἡμέρες ἔφερε στὸν κόσμο ἕνα γιό, τὸν μελλοντικοῦ Αὐτοκράτορα Θεοδόσιο τὸν Β' τὸν μικρό, σύμφωνα μὲ τὴν προφητεία ποὺ εἶχε ἀκούσει ἀπὸ τοὺς δύο Ἱεράρχες τὸν Ἅγιο Πορφύριο καὶ τὸν Ἰωάννη τὸν Ἀρχιεπίσκοπο Καισαρείας.

 

Γιὰ νὰ τοὺς δείξει τὴν εὐγνωμοσύνη της, τοὺς ζήτησε νὰ συντάξουν τὸ αἴτημά τους γιὰ τὴν ἐκκλησία τῆς Γάζης. Τὴν ἡμέρα τῆς βαπτίσεως τοῦ παιδιοῦ, ἐν μέσῳ ἑορταστικῶν ἐκδηλώσεων, ἡ Εὐδοξία ἀπέσπασε τὴ συναίνεση τοῦ Αὐτοκράτορα καὶ ἀνέλαβε ἡ ἴδια νὰ κτήση μὲ δικά της ἔξοδα μιὰ ἐκκλησία στὸν τόπο ποὺ βρισκόταν ὁ κύριος εἰδωλολατρικὸς ναὸς τῆς Γάζας. Μετὰ τὸ Πάσχα, τὸ 402, ὁ Πορφύριος καὶ ὁ Ἰωάννης πῆραν τὸν δρόμο τῆς ἐπιστροφῆς, συνοδευόμενοι ἀπὸ αὐτοκρατορικοὺς ἀξιωματούχους γιὰ νὰ ἐπιβλέψουν τὴν ἐκτέλεση τῶν αὐτοκρατορικῶν ἐντολῶν.

 

Φτάνοντας στὸ λιμάνι του Μαϊουμάν, ἀφοῦ σώθηκαν ἐκ θαύματος ἀπὸ φοβερὴ τρικυμία καὶ μετέστρεψαν τὸν καπετάνιο τοῦ πλοίου, ὁ ὁποῖος ἦταν ὀπαδὸς τοῦ Ἀρείου, οἱ δύο ἐπίσκοποι ἔγιναν δεχτεῖ μὲ ὕμνους ἀπὸ τοὺς χριστιανοὺς ποὺ ἦλθαν νὰ τοὺς προϋπαντήσουν. Ὅταν ἡ πομπὴ ἔφτασε στὴ Γάζα, ἕνα ἄγαλμα τῆς Ἀφροδίτης ἔγινε συντρίμμια, καθὼς πλησίαζε ὁ Τίμιος Σταυρός, προκαλῶντας τὶς θριαμβευτικὲς κραυγὲς τῶν πιστῶν. Μόλις ἔφτασε ὁ Αὐτοκρατορικὸς μάγιστρος ἐπί κεφαλῆς ἰσχυρῆς συνοδείας, ἀνέγνωσε τὸ διάταγμα τοῦ αὐτοκράτορα καὶ ἀμέσως ἔβαλε νὰ καταστρέψουν ὀκτὼ εἰδωλεία.

 

Ἐν συνεχείᾳ πυρπόλησε τὸν μεγάλο ναό, τὸ Μαρνίο καὶ δήμευσε τὰ ὑπάρχοντα τῶν ἐπιφανῶν εἰδωλολατρῶν ποὺ εἶχαν διαφύγει ἀπ' τὴν πόλη. Οἱ ὑπόλοιποι ἐθνικοὶ ποὺ ἀνέρχονταν στοὺς 300 προσχώρησαν στὴν ἀληθινὴ πίστη καὶ ἀφοῦ κατηχήθηκαν δεόντως βαπτίστηκαν ἀπὸ τὸν Ἅγιο Πορφύριο. Μόλις ἀποκαταστάθηκε ἡ εἰρήνη στὴ Γάζα, ὁ Ἅγιος Ἐπίσκοπος ἀσχολήθηκε μὲ τὴν ἀνέγερση ἑνὸς μεγάλου ναοῦ πάνω στὰ ἐρείπια τοῦ Μαρνίου σύμφωνα μὲ σχέδια ποὺ ἔστειλε ἡ Αὐτοκράτειρα.

 

Σύσσωμοι πιστοί, ἄνδρες, γυναῖκες καὶ παιδιὰ πῆραν μέρος μὲ ἐνθουσιασμὸ στὰ ἔργα ψάλλοντας ὕμνους καὶ ἀναφωνῶντας «Ὁ Χριστὸς ἐνοίκησε». Μετὰ ἀπὸ ἐργασίες πέντε χρόνων, ἀνήμερα τὸ Πάσχα, ἔγιναν τὰ ἐγκαίνιά της Ἐκκλησίας ποὺ ὀνομάστηκε «Εὐδοξιανὴ παρουσία ὅλων τῶν μοναχῶν τῆς περιοχῆς καὶ πλήθους πιστῶν». Οἱ ἑορτασμοὶ αὐτοὶ στάθηκαν ἡ εὐκαιρία γιὰ τὸν Ἅγιο νὰ μοιράσει γενναιόδωρες ἐλεημοσύνες καὶ νὰ προτρέψει τὸ χριστιανικὸ πλήρωμα νὰ παραμείνει σταθερὸ στὴν ἀληθινὴ πίστη.

 

Οἱ ἐθνικοί, ὡστόσο, δὲν ἔπαυσαν νὰ ἀναζητοῦν εὐκαιρία γιὰ ταραχὲς καὶ μιὰ ἡμέρα, ὅταν ξέσπασε μιὰ φιλονικία φόνευσαν 7 χριστιανοὺς καὶ κυνήγησαν τὸν Ἅγιο Πορφύριο, ὁ ὁποῖος κατόρθωσε νὰ διαφύγει τρέχοντας στὶς ὀροφὲς τῶν σπιτιῶν. Λίγα χρόνια ἀργότερα, μόλις ἐπανῆλθε ἡ τάξη στὴ χριστιανικὴ κοινότητα τῆς Γάζας, ὁ Ἅγιος Πορφύριος, ὁ ὁποῖος συνέβαλε ἐπίσης στὴν ὑπεράσπιση τῆς Ὀρθοδοξίας, κατὰ τῆς Πελαγιανῆς αἱρέσεως, συμμετέχοντας στὴ Σύνοδο τῆς Διοσπόλεως, ἀσθένησε τὸ 415. Συνέταξε Διαθήκη, στὴν ὁποία ὅριζε ὅτι ἔπρεπε νὰ διασφαλίζονται σταθερὲς ἐλεημοσύνες γιὰ τοὺς φτωχοὺς καὶ φιλοξενία γιὰ τοὺς ξένους καὶ ἐμπιστευότας στὸ Θεὸ ὅλο τὸ χριστιανικὸ λαό.

 

Κατόπιν ἐκοιμήθη ἐν εἰρήνῃ γιὰ νὰ συναρριθνηθεῖ στὸ χορὸ τῶν Ἁγίων στὶς 26 Φεβρουαρίου τοῦ 420, συμπληρώνοντας 25 χρόνια Ἐπισκοπίας καὶ ἀδιάκοπων ἀγώνων κατὰ τῆς εἰδωλολατρίας. Ἀκούσαμε πὼς ὁ Ἅγιος Πορφύριος, ὁ Ἐπίσκοπος Γάζης, ὁ θαυματουργὸς ἦταν ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἀγωνίστηκε ἐναντίον τῆς εἰδωλολατρίας, ὅπου ὑπῆρχε ἔντονο τὸ στοιχεῖο της στὴν ἀρχεῖα ἐκείνη καὶ κατάφερε μέσα ἀπὸ τὰ θαύματα ποὺ ἔκαναν τὴ διδασκαλία του καὶ τὴν ἐπέμβαση τοῦ Αὐτοκράτορα Ἀρκαδίου καὶ τῆς Αὐτοκράτειρας Εὐδοξίας νὰ καταστείλει τὴν ταραχὴ ποὺ εἶχε προκαλέσει ἡ εἰδωλολατρία καὶ νὰ ἀνακάμψει τὸ φρόνιμα τῶν χριστιανῶν καὶ οἱ περισσότεροι ἄνθρωποι νὰ βαπτιστοῦν καὶ νὰ γίνουν χριστιανοί.

 

Σήμερα ὅμως γιορτάζουμε καὶ τὴ μνήμη τῆς Ἁγίας Μεγαλομάρτυρος καὶ τῆς ἰσαποστόλου Φωτεινῆς της Σαμαρείτιδος.

 

Γιορτάζουν καὶ οἱ ἀδελφές της, ἡ μνήμη τῆς Ἁγίας Φωτούς, Φωτίς, Παρασκευῆς, καὶ Κυριακῆς. Τῶν ἰῶν της, τοῦ Ἁγίου Βίκτωρος ἢ Φωτεινοῦ καὶ Ἴωσὴς τοῦ Δουκός, Σεβαστιανοῦ καὶ τοῦ Ἀξιωματικοῦ Ἀνατολίου. Ἡ Ἁγία Φωτεινὴ ἦταν ἡ Σαμαρείτιδα μὲ τὴν ὁποία ὁ Κύριος συζήτησε στὸ Φρέαρ τοῦ Ἰακώβ, ὅπως διαβάζουμε στὸ κατὰ Ἰωάννην Ἱερὸ Εὐαγγέλιο καὶ στὴν ὁποία ἀποκάλυψε ὅλα ὅσα ἐκείνη εἶχε κάνει ἀπὸ τὰ παιδικά της χρόνια.

 

Ἀλλάζοντας τότε ἐκείνη τρόπος ζωῆς ἐξῆλθε νὰ κηρύξει τὸ μήνυμα τῆς σωτηρίας στὴν πατρίδα της καὶ προσηλύτισε στὸν Χριστό τις τέσσερις ἀδελφὲς καὶ τοὺς δύο γιούς της. Μετὰ τὸ μαρτύριο τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων Πέτρου καὶ Παύλου, κατὰ τὸ διωγμὸ τοῦ Νέρωνος, μετέβη στὴν Καρθαγένη καὶ κήρυξε μὲ ἐπιτυχία τὴν χριστιανικὴ πίστη μαζὶ μὲ τὸ γιό της Ἴωσή. Ὁ ἄλλος της γιός, ὁ Βίκτορ ἢ Φωτεινός, ἀφοῦ πολέμησε γενναῖα κατὰ τῶν Ἀβάρων, ἔγινε στρατηγὸς καὶ ἐστάλη ἀπὸ τὸν Αὐτοκράτορα στὴν Γαλιλαία μὲ ἐντολὴ νὰ ἐξοντώσει τοὺς χριστιανούς.

 

Ὁ Βίκτορ ὅμως, ἀντὶ νὰ κυνηγήσει τοὺς μαθητὲς τῶν Ἀποστόλων, περνοῦσε τὸν καιρό του διακηρύσσοντας ὁ ἴδιος τὴν χριστιανικὴ πίστη, προτρέποντας τοὺς πιστοὺς στὴν ἐγκαρτέρηση. Ὁ λόγος του εἶχε τόση δύναμη ὥστε κατόρθωσε νὰ προσηλυτίσει τὸν Δούκα Σεβαστιανὸ καὶ ἄλλους ἀξιωματούχους τοῦ κράτους. Πληροφορούμενος τὸ γεγονὸς ὁ Αὐτοκράτορας, διέταξε νὰ συλληφθοῦν καὶ νὰ ὁδηγηθοῦν ἀμέσως στὸ δικαστήριο.

 

Ἀντιλαμβανόμενος ὅμως ὅτι δὲν θὰ κατόρθωνε νὰ κάμψει τὴν ἀποφασιστικότητά τους, διέταξε νὰ κόψουν τοὺς βραχίονες τοῦ Βίκτωρος καὶ τοῦ ἀδελφοῦ του Ἴωσὴ στὸ ὕψος τῶν ὤμων καὶ κατόπιν τοὺς ἔριξε στὴ φυλακή. Ἡ Ἁγία Φωτεινὴ ὁδηγήθηκε ἐπίσης στὸ δικαστήριο καὶ μὲ τὰ λόγια της ἔφερε στὴ χριστιανικὴ πίστη τὴν ἴδια τήν κόρη τοῦ Αὐτοκράτορα μαζὶ μὲ τὶς θεραπαινίδες της, γεγονὸς προκάλεσε τὴν ὀργὴ τοῦ τυράννου, ὁ ὁποῖος διέταξε νὰ ρίξουν ὅλες τις Ἀγίες σὲ ἀναμμένη κάμινο. Καθὼς διὰ τῆς χάριτος τοῦ Θεοῦ διαφυλάχτηκαν ἀβλαβής, ὑποχρέωσαν τὶς Ἀγίες νὰ πιοῦν τὸ δηλητήριο ποὺ εἶχε ἑτοιμάσει ἕνας μάγος ὀνόματι Λαμπάδιος.

 

Διαφυλάχτηκαν καὶ πάλι σῶες καὶ ὁ μάγος τους ἔδωσε τότε ἕνα ἀκόμη ἰσχυρότερο δηλητήριο. Ὅταν καὶ αὐτὸς στάθηκε ἀνίκανο νὰ τὶς βλάψει, τότε ὁ μάγος πίστεψε στὸν Χριστό, ἔκαψε τὰ βιβλία του, βαπτίστηκε καὶ ἔλαβε τὸ ὄνομα Θεόκλητος. Ὑπέβαλαν κατόπιν τις Ἀγίες σὲ σειρὰ φρικτῶν μαρτυρίων καὶ τέλος ἐξόρισαν τοὺς ὀφθαλμούς τους.

 

Κατόπιν τὶς ἔκλεισαν σὲ ὑπόγειο γεμᾶτο φαρμακερὰ φίδια, ὅπου ἐμέσω Θείας Δόξης φανερώθηκε ὁ Χριστός, συνοδευόμενος ἀπὸ τοὺς Ἁγίους Ἀποστόλους Πέτρο καὶ Παῦλο καὶ πλῆθος Ἁγίων καὶ Ἀγγέλων καὶ τὶς εὐλόγησε μὲ τὰ λόγια «Εἰρήνη ἡμῖν», «χαίρετε πάντοτε ὅτι ἐγὼ μεθ’ ἡμῶν ἡμῖν», «ἀνδρίζεστε καὶ ἐνδυναμοῦστε». Ἔλαβαν ἔτσι τὴ δύναμη νὰ ἀντέξουν τὰ δεινὰ τῆς φυλακῆς ἐπὶ τρία χρόνια, μεταστρέφοντας πολλοὺς εἰδωλολάτρες. Ὅταν τὶς ἔσυραν ἀπὸ τὴν φυλακὴ γιὰ νὰ τὶς ὑποβάλουν σὲ νέα μαρτύρια, ἕνας ἄγγελος ἦλθε καὶ τὶς ἔθεσε ὑπὸ τὴ σκέπη του.

 

Τέλος ὁ τύραννος διέταξε νὰ γδάρουν τὴν Ἁγία Φωτεινὴ καὶ νὰ τὴν πετάξουν σὲ ἕνα ξεροπήγαδο. Ὁμοίως ἔγδαραν τοὺς δύο γιούς της, καθὼς καὶ τὸν Σεβαστιανό, ἀφοῦ τοὺς ἀπέκοψαν τὰ γεννητικὰ ὄργανα καὶ τοὺς ἔκλεισαν σὲ ἕνα ἐγκαταλελειμμένο λουτρό, διέταξε ἐν συνεχείᾳ νὰ κόψουν τοὺς μαστοὺς τῶν ἄλλων Ἁγίων γυναικῶν καὶ νὰ τὶς γδάρουν ζωντανές. Τὴν Φωτίδα τὴν ἔδεσαν ἀπὸ τὶς κορυφὲς δύο δέντρων ποὺ τῆς λύγισαν καὶ οἱ ὁποῖες ὅταν ἐπανῆλθαν στὴ θέση τους την καταξέσχισαν σὲ δύο μέρη.

 

Διὰ τὸ φρικτῶν αὐτῶν βασάνων οἱ ψυχὲς τῶν Ἁγίων μαρτύρων πέταξαν ἐν χορὸ γιὰ νὰ κερδίσουν τὴ βασιλεία τῶν οὐρανῶν. Ἡ Ἁγία Φωτεινὴ ἡ Σαμαρείτιδα αὐτὸ ποὺ μᾶς κάνει ἐντύπωση στὸ βίο της ποὺ μόλις τώρα διαβάσαμε εἶναι ὅτι τὴ ζωή της ὅλη, γιατί ἡ ζωή της καὶ ἡ ζωὴ τοῦ κάθε ἀνθρώπου ἔχει ἀξία ἀπὸ τὴ στιγμὴ ποὺ γνωρίζει κανεὶς τὸν Χριστό, ξεκίνησε ἀπὸ ἕνα πηγάδι τὸ Φρέαρ τοῦ Ἰακώβ. Μέσα πάνω εἰς τὸ χεῖλος τοῦ ὁποίου γνώρισε τὸν Χριστὸ ἔλαβε καὶ ποτίστηκε μὲ τὸ ἀθάνατο νερὸ ποὺ ὁ Χριστὸς τῆς ἔδωσε ἔγινε πιστὴ μαθήτρια τοῦ Κυρίου, μεγάλη Ἀπόστολος καὶ κήρυξε τὸ Εὐαγγέλιο παντοῦ.

 

Καὶ ὅταν ἔφτασε ἡ ὥρα ἀπὸ τὴ γῆ νὰ μετέβη πάλι στὸν οὐρανὸ καὶ νὰ συναντήσει τὸ γλυκύτατο νυμφίο τῆς ψυχῆς της, τὸν Χριστό, γιὰ τὸν ὁποῖο ὑπέμεινε τόσα βάσανα, τόσους πόνους καὶ τόσες περιπέτειες πάλι σὲ ἕνα πηγάδι τελείωσε τὴ ζωή της. Τὴν πέταξε ὁ Αὐτοκράτορας σὲ ἐκεῖνο τὸ ξεροπήγαδο μέσα στὸ ὁποῖο παρέδωσε τὸ πνεῦμα της. Ἀπὸ ἕνα πηγάδι ξεκίνησε καὶ σὲ ἕνα πηγάδι κατέληξε καὶ ἀνέβηκε στοὺς οὐρανούς.

 

Καὶ εἶπε λέει ἡ Ἁγία ὅτι ὅλη μου ἡ ζωὴ γύρω ἀπὸ ἕνα πηγάδι εἶναι. Εὔχομαι λέει τοῦτο νὰ μὲ ὁδηγήσει εἰς τὴν Βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Ἡ Ἁγία Φωτεινὴ μὲ τὶς ἀδελφές της, τοὺς γιούς της ἀλλὰ καὶ ὅλους ἐκείνους ποὺ πίστευσαν εἰς τὸν Χριστὸ χάρη τοῦ Φωτεινοῦ παραδείγματός της ἂς πρεσβεύουν στὸν Κύριο γιὰ ὅλους μας μαζὶ μὲ τὸν Ἅγιο Πορφύριο ποὺ σήμερα γιορτάσει. Σᾶς εὔχομαι καλὴ καὶ εὐλογημένη ἡμέρα. Καλημέρα σας.  

 

Ἀπολυτίκιον.

Ἦχος δ’. Ὁ ὑψωθεὶς ἐν τῷ Σταυρῷ.

Πορφυραυγέσιν ἀρετῶν λαμπηδόσι, καταλαμπρύνας σεαυτὸν Ἱεράρχα, καθάπερ φῶς ἐξέλαμψας Πορφύριε σοφέ· λόγοις γὰρ καὶ θαύμασιν, ἀληθῶς διαπρέψας πᾶσιν ἐβεβαίωσας, εὐσέβειας τὴν χάριν· καὶ νῦν Χριστῷ ἀΰλως λειτουργῶν, ὑπὲρ τοῦ κόσμου, μὴ παύσῃ δεόμενος.

Κοντάκιον. 

Ἦχος β’. Τοῖς τῶν αἱμάτων σου.

Ἱερωτάτοις σου τρόποις κοσμούμενος, ἱερωσύνης στολῇ κατηγλάϊσαι, παμμάκαρ θεόφρον Πορφύριε, καὶ ἰαμάτων ἐμπρέπεις δυνάμεσι, πρεσβεύων ἀπαύστως ὑπὲρ πάντων ἡμῶν.

 

 

Μεγαλυνάριον.

Τῆς Θεσσαλονίκης σεπτὸς βλαστός, καὶ Γαζαίων θεῖος, Ποιμενάρχης καὶ ὁδηγός, καὶ τῆς Ἐκκλησίας, νυμφαγωγὸς ἐδείχθης, Πορφύριε τρισμάκαρ, σώζων τοὺς δούλους σου.

Ἀπολυτίκιον.

Ἦχος δ’. Ταχὺ προκατάλαβε.

Χριστῷ συνομίλησας ἐπὶ τῷ φρέαρ σεμνή, καὶ πίστιν εἰσδέδεξαι, τὴν πρὸς αὐτὸν ἀκλινῶς, Φωτεινὴ Ἰσαπόστολε· ὅθεν τῆς εὐσεβείας, ἐφαπλοῦσα τὸ φέγγος, ἤθλησας ὑπὲρ φύσιν, σὺν υἱοῖς καὶ συγγόνοις· μεθ’ ὧν ἀπαύστως πρέσβευε, ὑπὲρ τῶν τιμώντων σε.

 

Ἕτερον Ἀπολυτίκιον.

Ἦχος α’. Τῆς ἐρήμου πολίτης.

Τὴν πηγὴν δεξαμενὴ τῆς σοφίας καὶ χάριτος, ἐκ χειλέων Κυρίου Φωτεινὴ Ἰσαπόστολε, νομίμως ἠγωνίσω πανοικεῖ, καὶ νέμεις φωτισμὸν παρὰ Θεοῦ, τοῖς προστρέχουσι τῇ σκέπῃ σου τῇ σεπτῇ, καὶ εὐλαβῶς βοώσί σου. Δόξα τῷ δεδωκότι σοι ἰσχύν, δόξα τῷ σὲ στεφανώσαντι, δόξα τῷ χορηγοῦντι διὰ σοῦ, χάριν ἡμῖν καὶ ἔλεος.

 

 

Κοντάκιον.

Ἦχος δ’. Ἐπεφάνης σήμερον.

Τοῦ Χριστοῦ τῆς πίστεως, τὸ φῶς ἐδέξω, καὶ αὐτοῦ ἐκήρυξας, τὴν παρουσίαν ἐν σαρκί, ὦ Φωτεινὴ Ἰσαπόστολε, καὶ μαρτυρίου, ἀγῶσι διέλαμψας.

 

Μεγαλυνάριον.

Χαίροις Ἰσαπόστολε Φωτεινή, ἡ ζωῆς τὸ ὕδωρ, δεξαμένη παρὰ Χριστοῦ· χαίροις ἡ ἐν Ῥώμῃ, ἀθλήσασα ἀνδρείως, σὺν πᾶσι τοῖς οἰκείοις, Χριστὸς δοξάσασα.